የኳታር አዲሱ የድርድር ሃሳብ መፍትሄ ያስገኝ ይሆን? Featured

12 Jan 2018

ኳታር የባህረ ሰላጤው ፖለቲካዊ ውዝግብ መፍትሄ እንዲያገኝ ዓለም አቀፍ አደራዳሪዎች ጣልቃ ገብተው በሳዑዲ አረቢያ ከሚመራውና ማዕቀቦችን ከጣለባት የሀገራት ጥምረት ጋር እንዲያደራድሯት ጥሪ አቅርባለች፡፡ የሀገሪቱ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ሰሞኑን የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት በኳታርና በሌሎቹ የባህረ ሰላጤው አገራት መካከል የተፈጠረው ፖለቲካዊ ውዝግብ በቀጣናው ሕዝብ ላይ አሉታዊ ላይ ጫናዎችን እያሳደረ እንደሚገኝ ይፋ ማድረጉን ተከትሎ በሰጠው መግለጫ፣ አገሪቱ ውዝግቡ መፍትሄ እንዲያገኝ ለማድረግ ዓለም አቀፍ ተቋማትን በአማራጭነት ለመጠቀም እንቅስቃሴ እንጀመረች አስታውቋል፡፡
የሀገሪቱ የውጭ ጉዳይ ሚኒስቴር ቃል አቀባይ ሉልዋህ አል-ኻቴር በዶሃ በሰጡት መግለጫ፣ ውዝግቡ መፍትሄ እንዲያገኝ ዓለም አቀፍ ፍርድ ቤቶችና የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ተቋማት በጉዳዩ ጣልቃ ገብተው እንዲያደራድሯቸው መንግሥታቸው እንቅስቃሴ መጀመሩን ተናግ ረዋል፡፡
እ.አ.አ በኅዳር 2017 ከተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የሰብዓዊ መብቶች ከፍተኛው ኮሚሽን የተላኩ ተወካዮች ኳታርን ጎብኝተው ከ20 በላይ ከሚሆኑ መንግሥታዊና የሲቪል ማኅበራት እንዲሁም ፖለቲካዊ ቀውሱ ተፅዕኖ ካሳደረባቸው የኅብረተሰብ ክፍሎች ጋር ተወያይተው ነበር፡፡ የኮሚሽኑ ቡድንም ለአንድ ሳምንት በቆየ ጉብኝቱ የታዘባቸውን ጉዳዮች ያጠናቀረበትን ሪፖርት ለኳታር ብሔራዊ የሰብዓዊ መብቶች ኮሚቴ ልኳል፡፡
«ገለልተኛና ዓለም አቀፍ ዕይታ ባለው ተቋም የተጠናቀረው ሪፖርት ጠቃሚ ነጥቦችን በማንሳት ብዙ ጉዳዮችን አሳይቷል፤ ውዝግቡ እልባት እንዲያገኝ ዓለም አቀፍ ተቋማት ጉዳዩን እንዲያዩት ለማድረግ ጥረት እያደረግን ነው፤ ሁሉም አማራጮች በእጃችን ላይ ናቸው» በማለት ተናግረዋል፡፡
የኳታር ብሔራዊ የሰብዓዊ መብቶች ኮሚቴ ሊቀ-መንበር አሊ ቢን ስማኽ አል-ማሪ በበኩላቸው፣ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የሰብዓዊ መብቶች ከፍተኛው ኮሚሽን ቡድን ይፋ ያደረገው ሪፖርት በኳታር ላይ የተጣሉት ማዕቀቦችና የተወሰዱት እርምጃዎች ሕገ-ወጥ እንደሆኑ አሳይቷል ብለዋል፡፡ ከዚህ በተጨማሪም እርምጃዎቹ የሰብዓዊ መብት ጥሰት የሚያስከትሉ የዘፈቀደ ድርጊቶች እንደሆኑም ገልጸዋል፡፡
እንደሊቀ-መንበሩ ገለፃ፣ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የሰብዓዊ መብቶች ከፍተኛው ኮሚሽን ቡድን ሪፖርቱን ይፋ ከማድረጉ በፊት በኳታር ላይ ማዕቀብ ወደጣሉባት አገራት ጉብኝት ለማድረግ ጥያቄ አቅርቦ ምንም ዓይነት ምላሽ ሳያገኝ ቀርቷል፡፡ የአልጀዚራው ዘጋቢ መሐመድ ቫል ከዶሃ ባሰራጨ ው ዘገባ፣ የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት የሰብዓዊ መብቶች ከፍተኛው ኮሚሽን ቡድን ይፋ ያደረገው ሪፖርት ለሰብዓዊ መብቶችና ፖለቲካዊ ቀውሱ አሉታዊ ተፅዕኖ ላሳረፈባቸው ኳታራውያንና በአገሪቱ ውስጥ ለሚገኙ የውጭ አገራት ዜጎች እንደ ትልቅ ድል እንደተቆጠረ ገልጿል፡፡
በኳታር ላይ የተወሰዱት እርምጃዎች ኳታራውያንን ብቻ ሳይሆን በአገሪቱ ውስጥ የሚገኙ የማዕቀቡ ጣይ አገራት ዜጎችንም ጭምር አደጋ ላይ የጣለ እንደሆነ ሪፖርቱ ማመላከቱን ዘጋቢው ተናግሯል፡፡
በሳዑዲ አረቢያ የሚመራው የአገራት ቡድን በኳታር ላይ የጣለባት ማዕቀቦች እጅግ አስከፊ ናቸው ሲል የኳታር ብሔራዊ የሰብዓዊ መብቶች ኮሚቴ በተደጋጋሚ ቅሬታና ክስ ማሰማቱ ይታወሳል፡፡ ማዕቀቡ ለወትሮው እንደልባቸው ይገናኙ የነበሩት የኳታርና የማዕቀብ ጣዮቹ አገራት ዜጎች እንዳይገናኙና እንዳይተያዩ በመከልከሉ «እርምጃው ከበርሊን ግንብ የባሰ ነው» ሲሉ የኮሚቴው ሊቀ-መንበር አሊ ቢን ስማኽ አል-ማሪ መግለፃቸው የሚታወስ ነው፡፡
የኮሚቴውን ቅሬታና ክስ ዓለም አቀፍ የመብት ተሟጋች ድርጅቶችም ደግፈውታል፡፡ ለአብነት ያህል አምነስቲ ኢንተርናሽናል የተባለው ዓለም አቀፍ የሰብዓዊ መብት ተሟጋች ድርጅት ባለፈው ሰኔ ባወጣው መግለጫ፣ በኳታር ላይ የጣሉት አገራት በሺዎች በሚቆጠሩ ሰዎች ሕይወት ላይ እየተጫወቱ እንደሆነ ገልፆ ነበር፡፡
«የሪፖርቱ ግኝት እንደሚያመለክተው ከኳታር በተቃራኒ ተሰልፈው በኳታር ላይ ማዕቀብ የጣሉባት አገራት የወሰዷቸው እርምጃዎች ዲፕሎማሲያዊ ግንኙነቶችን የማቋረጥ ተግባራትና ምጣኔ ሀብታዊ ማዕቀቦች ብቻ ተደርገው ሊታዩ አይችሉም፤ እርምጃዎቹ በኳታር ዜጎችና በአገሪቱ ውስጥ በሚገኙ የውጭ አገራት ዜጎች ላይ አደጋን የደቀኑ ሕገ-ወጥ፣ ክብረ ነክ፣ ወገንተኛ፣ በዘፈቀደ የተወሰኑ ናቸው» በማለት እርምጃዎቹ ከኢኮኖሚ የዘለለ ትርጉም ያላቸው እንደሆኑ ተናግረዋል፡፡
ይህ በእንዲህ እንዳለ፣ የኩዌት ኢሚር ሸክ ሳባህ አል-አህመድ አል ሳባህ ኳታርና ሌሎቹ የባህረ ሰላጤው አገራት የገቡበት ፖለቲካዊ ውዝግብ ካልተፈታ ለቀጣናው ሰላም ከባድ አደጋ እንደሚ ደቅን አስጠንቅቀዋል፡፡ ኢሚሩ ሰሞኑን ለሁለት ቀናት ያህል በኩዌት በተካሄደው የባህረ ሰላጤው ትብብር ካውንስል ጉባኤ ላይ ባሰሙት መልዕክት፣ ኳታርና ሌሎቹ የባህረ ሰላጤው አገራት ቅራኔያ ቸውን በአፋጣኝ እንዲፈቱ ጥሪ አቅርበዋል፡፡ «ቀጣናውን መልካም ያልሆኑ ነገሮች እየተፈ ታተኑት ይገኛሉ፤ በመካከላችን ያሉትን ልዩነቶች በመፍታት አንድነታችንን ማጠናከር ይገባናል» በማለት ኳታርና ሌሎቹ የባህረ ሰላጤው አገራት የገቡበት ፖለቲካዊ ውዝግብ ለቀጣናው ሰላም አሉታዊ ሚና እንዳለው በአንክሮ ገልጸዋል፡፡
በአረብ ባህረ ሰላጤ ቀጣና ኃያል ናት የምትባለውን ሳዑዲ አረቢያን ጨምሮ ግብፅ፣ ባህሬንና የተባበሩት አረብ ኤምሬቶች «ኳታር አሸባሪዎችን እየደገፈች ነው፤ የነሳዑዲ ባላንጣ ከሆነችው ኢራን ጋርም ድብቅ ግንኙነቷን እያጠናከረች ነው» እ.አ.አ በሰኔ 2017 ከአገሪቱ ጋር ያላቸውን ግንኙነት ማቋረጣቸው የሚታወስ ነው፡፡ ሊቢያ፣ የመን ማልዲቭስና ሌሎች ሀገራትም የነሳዑዲ አረቢያን ፈለግ ተከትለው ከኳታር ጋር ያላቸውን ግንኙነት ያቋረጡ ሀገራት መሆናቸው ይታወሳል፡፡
በዚህም ሀገራቱ ከኳታር ጋር የሚዋሰኑባቸውን የየብስና የምድር ወሰኖች ከመዝጋታቸውም በተጨማሪ የአየር ክልላቸውን ዝግ በማድረግ ከኳታር ጋር ያላቸውን ግንኙነት ሙሉ በሙሉ አቋርጠዋል፡፡ ኳታር በበኩሏ በነሳዑዲ አረቢያ የቀረቡባትን ክሶች በተደጋጋሚ አስተባብላለች፡፡ አገራቱ ግንኙነታቸውን ካቋረጡ ወዲህ ሁለቱን ወገኖች ለማደራደር የተደረጉት ጥረቶች እስካሁን ሳይሳኩ ቀርተዋል፡፡
ልዕለ ኃያላኗ አሜሪካም በቀጣናው ተጨማሪ የፀጥታ ስጋት እንዳትፈጠር ኳታርና ሌሎቹ የባህረ ሰላጤው አገራት የገቡበትን ፖለቲካዊ ውዝግብ እንዲፈቱ ቀደም ብላ ጥሪ አቅርባ ነበር፡፡ ለአብነት ያህል ፕሬዚዳንት ዶናልድ ትራምፕ ባለፈው ነሐሴ ወር ኳታርና ሌሎቹ የባህረ ሰላጤው ሀገራትና የገቡበትን ፖለቲካዊ ውዝግብ በዲፕሎማሲያዊ መንገድ እንዲፈቱት ከሳዑዲ አረቢያው ንጉሥ ሳልማን ቢን አብደል አዚዝ አል-ሳዑዲ ጋር እንደተወያዩ ይታወሳል፡፡ በውይይታቸውም፣ ሽብርተኝነትን ለመዋጋት የባህረ ሰላጤው አገራት ትብብርና አንድነት አስፈላጊ በመሆኑና ዶናልድ ትራምፕ ባለፈው ሰኔ ወር ወደ ሳዑዲ አረቢያ ተጉዘው ሽብርተኝነትን በጋራ ለመዋጋት ከሳዑዲ አረቢያ ጋር የተስማሙበትን ስምምነት ከግምት ውስጥ በማስገባት ሀገራቱ የገቡበትን ውዝግብ በዲፕሎማሲ እንዲፈቱ ፕሬዚዳንቱ ለንጉሡ እንደነገሯቸው በወቅቱ ተገልፆ ነበር፡፡
በሌላ በኩል ፕሬዚዳንቱ በዚያው በሰኔ ወር ከኳታሩ ኢሚር ሸህ ታሚን ቢን ሐማድ አል-ታሃኒ ጋር በስልክ ባደረጉት ውይይት፣ አሜሪካ የባህረ ሰላጤው አገራት የገቡበትን ፖለቲካዊ ውዝግብ ለማብረድ ተሳትፎ ለማድረግ እንደምትሻና ለዚህም ዝግጁ መሆኗንና አስፈላጊ ከሆነም በዋይት ሃውስ ቤተ-መንግሥት ተገናኝተው ለመምከር መዘጋጀታ ቸውንም ገልፀውላቸው እንደነበር የሚታወስ ነው፡፡
አሜሪካ የባህረ ሰላጤው አገራት ውዝግባቸውን እንዲፈቱ የፈለገችው ኳታር ከባህረ ሰላጤው ጎረቤቶቿ ከተገለለች ወዲህ ከኢራን ጋር የጀመረችው ጠንካራ ግንኙነት የትራምፕን አስተዳደር ስላሳሰበው እንደሆነ የሚገልፁ የፖለቲካ ተንታኞች አሉ፡፡
የቭላድሚር ፑቲኗ ሩስያ በበኩሏ ኩዌት የጀመረችውን ሁለቱን ወገኖች የማደራደር ጥረት እንደምትደግፍ አስታውቃ ነበር፡፡ ውዝግቡን ለመፍታት ብቸኛው አማራጭ ድርድርና ውይይት እንደሆነና አማራጮችን ለመፈለግ ዝግጁ እንደሆነችም ገልፃ ነበር፡፡
የፖለቲካ ተንታኞች እንደሚሉት ኳታርና ማዕቀብ የጣሉባት አገራት የሚከተሉት የማኅበረ-ኢኮኖሚያዊና ፖለቲካዊ መዋቅር ስር ለሰደደ ቁርሾና መቃቃር ዳርጓቸዋል፡፡ በተለይ ደግሞ ኳታር ከአብዛኞቹ የአረብና የመካከለኛው ምሥራቅ አገራት በተለየ መልኩ የምታራምደው ላላ ያለ የፖለቲካ ምኅዳር ጎረቤቶቿ ጥርስ እንዲነክሱባት ምክንያት እንደሆነ ይነገራል፡፡

አንተነህ ቸሬ

ማህበራዊ ድረገፃችንን ይጎብኙ

 

            በኢትዮጵያ ውስጥ የተገነባው የመጀመሪያው ኦፐሬቲንግ ሲስተም ኢትዮኑክስ ስርጭት ላለፉት 8 ዓመታት (1999-2007 ..) በኢትዮጵያ ፕሬስ ድርጅት፣ በኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት ላለፍት 2 ዓመታት እንዲሁም በኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን ወርሃዊ ጋዜጣ ላይ ላለፈው 1 ዓመት በተግባር ተሞክሮ ሥራ ላይ ውሏል። ይህ ድረገጽ በኢትዮኑክስ ኦፐሬቲንግ ሲስተም ላይ ተገንብቶ የሚሰራ ነው።