2018 ለሶሪያውያን ዳግም ውልደት ይሆንላቸው ይሆን? Featured

12 Feb 2018

የዓረብ ፀደይ ሰባተኛ ዓመቱን ይዟል፡፡ ወቅቱ እ.አ.አ. 2011 ነው፡፡ _በዓረብ አገሮች አዲስ ክስተት የተባለለት ሕዝባዊ አመፅ ተቀሰቀሰ፡፡ ለበርካታ ዘመናት በመንበረ ሥልጣናቸው ቤተ መንግሥት የማያስነኩት የዓረብ ንጉሣዊ ቤተሰቦችና መንግሥታት ሥፍራቸውን እንዲለቁ ሕዝባቸው ቀጥተኛ ጥሪ አስተላለፈ፡፡ ለጥሪው የመንግሥታቱ ምላሽ አገሮቹን ወደ መቀመቅ ከተተ፡፡ ሰላማዊ በሆነ መንገድ የተጀመሩ ሰላማዊ ሠልፎች ወደ አመፅ ተቀየሩ፡፡
መንግሥታቱ የታጠቁትን መሣሪያ ወደ ሕዝብ አዞሩ፣ ሕዝብን የወገኑ የመንግሥት ወታደሮችም ከሕዝብ ጎን ተሠልፈው ወደ እርስ በርስ ጦርነት ገቡ፡፡ አጋጣሚውን ተገን በማድረግ በየአገሮቹ የውስጥና የውጭ ኃይላትም እጃቸውን አስገቡ፡፡ ጦርነቶቹ የእርስ በርስ፣ ቅዱስ ጦርነት፣ እንዲሁም የቀዝቃዛ ጦርነት መልክ መያዝ ጀመሩ፡፡ ለአንድ ወጥ ዓላማ የሚደረግ አንድ ዓይነትና ተለምዶዓዊ ጦርነት የሚባል ነገር ጠፋ፡፡ በጦርነት ላይ የተሰማሩት አካላት ጠላታቸውን ከወዳጆቻቸው መለየት እስኪሳናቸው ግራ ተጋቡ፡፡ በዚህም የበርካታ ንፁሃን ዜጎች ሕይወት እንደ ቅጠል ረገፈ፡፡ ለተካሄዱ አብዮቶች መነሻ የነበሩ ሁኔታዎች ግን ሳይለወጡ ቀጠሉ፡፡ አብዮቶቹ የተቀሰቀሱባቸው አገሮች ቀደም ሲል የነበራቸውን መረጋጋትና ሰላም ማስመለስ ተሳናቸው፡፡
በሶሪያ ጦርነት ቀጥተኛ ተሳታፊ የሆኑ ቢያንስ ሦስት አካላት ይገኛሉ፡፡ እነዚህም በፕሬዚዳንት በሽር አል አሳድ የሚመራው የመንግሥት ጦር፣ የአማፅያን ጎራ፣ የኩርዶች ቡድን ናቸው፡፡ ሁሉም የየራሳቸውን ዓላማ አንግበው የሚንቀሳቀሱ ናቸው፡፡ የበሽርን አስተዳደር ከሥልጣን ለማውረድ ወደ ፍልሚያ የገባው የመጀመሪያው የመንግሥት አማፂ ቡድን ከመንግሥት ጦር እየከዱ ከነትጥቃቸው በሚኮበልሉ አባላት እየተደራጀና እየተጠናከረ፣ ቀደም ሲል በመንግሥት ቁጥጥር ሥር የነበሩ ሥፍራዎችን እያስለቀቀ ግስጋሴውን ቀጠለ፡፡
በዚህም ግስጋሴ የዓለም ሚዲያዎች የበሽር አስተዳደር ፍፃሜ መቃረቡን መዘገብ ጀመሩ፡፡ ከአማፅያኑ ጎን ተሠልፈው የሚዋጉት ኩርዶችና ከኢራቁ የአልቃይዳ ክንፍ ክፍፍል በመፍጠር ተገንጥሎ ወደ ሶሪያ የገባው አይኤስ አንደኛው የሌላኛው ጠላት በመሆን ትኩረታቸውን ከጅምር እንዳደረጉት ሙሉ ኃይላቸውን በመጠቀም መንግሥትን ከመፋለም ይልቅ፣ አንደኛው የሌላኛው ጠላት በመሆን የእርስ በርስ ፍልሚያ ውስጥ ገብተው ሰነባብተዋል፡፡ ሆኖም በአንድ በኩል መንግሥትን በሌላ በኩል ደግሞ እርስ በርስ ፍጅታቸውን ቀጠሉ ፡፡
በአሁኑ ወቅት በአውሮፓና በመካከለኛው ምሥራቅ አካባቢ የሚገኙ ባለሥልጣናት በጦርነት ምክንያት የተፈናቀሉ ሶሪያውያን ወደ አገራቸው በሚመለሱበት ሁኔታ ላይ እየተከራከሩ ይገኛሉ፡፡ በየመጠለያው ጣቢያው የተጠፋፉ ቤተሰቦችን አገናኝቶ ወደ አገራቸው የመመለስ ሂደትም በባለሥልጣናቱ ትከሻ ላይ የተጫነ ሥራ ነው ሲል አልጀዚራ በድረገፁ አስነብቧል፡፡
የመንግሥት ባለሥልጣናትም ከአገሪቱ በቅርብ ርቀት በሚገኝ ቢሯቸው ውስጥ ሆነው የሚወስኗቸው ደካማና ትኩረት የጎደለው ውሳኔያቸው በአደጋ ላይ የሚገኘውንና ባለበት ሁኔታ ወደ አገሩ የሚመለሰውን የሀገሪቱን ነዋሪዎች ሃሳብ የያዘ አይደለም፡፡ ይህም ሁኔታ በስቃይ ላይ የምትገኘውን ሶሪያ ወደ ባሰ ሁኔታ ሊወስዳት እንደሚችል ዘገባው ይጠቅሳል፡፡
ለሰባት ዓመታት የዘለቀው የእርስ በርስ ጦርነት በነዋሪዎቹ ላይ ከፍተኛ ስቃይ ፈጥሯል፡፡ በዚህም የአገሪቱ ግማሽ ያህል ሕዝብ ወደሌሎች አገራት ተሰዷል፡፡ ከስድስት ሚሊዮን በላይ ነዋሪዎች በሶሪያ ውስጥ ከነበሩበት ተፈናቅለዋል፡፡ አምስት ሚሊዮን ሕዝብ ደግሞ በጎረቤት አገራትና ወደ አውሮፓ በስደት በጥገኝነት እየኖረ እንደሚገኝ ዘገባው ያሳያል፡፡
የኖርዌይ ምክር ቤት የሶሪያን ስደተኞች ባናገረበት ወቅት አብዛኛው ስደተኛ ወደ አውሮፓና አሜሪካ መሄድ አይፈልጉም፡፡ ጆርዳን፣ ሊባኖስና ቱርክ ድንበራቸውን ክፍት በማድረግ ለመቀበል ዝግጁ ቢሆኑም ስደተኞቹ በእነዚህ አገራት የመቆየት ፍላጎት የላቸውም፡፡ የስደተኞቹ ፍላጎት ወደ አገራቸው መመለስ ሲሆን ይህም በአዲሱ የፈረንጆች ዓመት ቢሆን ፍላጎታቸው መሆኑን ዘገባው ያብራራል፡፡
ነገር ግን በሶሪያ ውስጥ የሚገኙ ተቃዋሚዎች እርስ በርስ እየተዋጉ ይገኛሉ፡፡በአገሪቱ ሰሜንደቡብ አካባቢ በተደረገው ጦርነት ሩብ ሚሊዮን ሕዝብ ተፈናቅሏል፡፡ ይህም የሚያሳየው በአካባቢው ብዙ ሚሊዮን ሰዎች እየተሰደዱ እንደሚገኙ ነው፡፡ በተጨማሪም በደቡብ በምሥራቅ ጉትዋ አካባቢዎች የሚኖሩ 400ሺ ነዋሪዎች ለረሃብ ተጋልጠዋል፡፡ በሁሉም የጦር ቀጣና አካባቢ የነበረው የመብት ጥሰቶች ቀንሰው እርዳታና የተሰደዱ ሰዎችን የመመለስ ሥራው ተጀምሯል፡፡ ቦታዎቹ ቀደም ብለው ሞትና ብጥብጥ ያስተናገዱ ነበሩ፡፡ በሶሪያ ያለው ስቃይ የተፈለገውን ያክል የዓለምን ቀልብ መሳብ አልቻለም፡፡ ባለፈው ዓመት በሽብርተኛው ቡድን አይ ኤስ ወደ አገራቸው የተመለሱ ንፁሃን መገደላቸው ይታወቃል፡፡ በዚህም በአገሪቱ በሚገኙ እርዳታ ፈላጊ ዜጎች እየተደረገ ያለው ድጋፍ የተገደበ እንዲሆን ማድረጉን ዘገባው አስታውሷል፡፡
አብዛኛው በስደት የሚገኙ ሶሪያውያን ከባለፈው የፈረንጆች ዓመት ጀምሮ ወደ አገራቸው እየገቡ ይገኛሉ፡፡ በተቃራኒው ደግሞ ብዙዎች እየተሰደዱ ይገኛሉ፡፡ ወደ አገራቸው ለሚመለሱ በየጊዜው የማስፈር ሥራ እየተሰራ ቢገኝም በቅርቡ ሦስት ጊዜ ነዋሪዎች ከአካባቢያቸው ተፈናቅለዋል፡፡ የስደተኞቹ ቁጥር ከሚመለሱት ጋር ተመጣጣኝ እየሆነ መጥቷል፡፡ ባለፈው የፈረንጆቹ ዓመት ብቻ 66 ሺ ስደተኞች ወደ አገራቸው ተመልሰዋል፤ ነገር ግን በአገሪቱ ባለው ጦርነት ከአካባቢያቸው የለቀቁ 300ሺ ዜጎች ወደ ጎረቤት አገራት ለማምለጥ ሲሞክሩ አልተሳካላቸውም፡፡ ወደ አገራቸው የተመለሱት ስደተኞች ሁኔታ ሲታይ አብዛኛው የተመለሱት በጉልበት እንደሆነ ማስረጃዎች እንዳሉ ዘገባው ያሳያል፡፡ ሌሎችም ወደ አገራቸው የሚመለሱት በስደተኝነት መኖር የሚያስችላቸው ሁኔታ ተስፋ ስላስቆረጣቸው መሆኑን ዘገባው ያትታል፡፡
አብዛኛው የሶሪያ ነዋሪ አገሪቱን ለቆ ከተሰደደ በኋላ አገሪቱ ወደ ፍርስራሽነት ተቀይራለች፡፡ አንድ ሦስተኛው በአገሪቱ የሚገኙ ቤቶችና ትምህርት ቤቶች እንዲሁም ግማሹ የህክምና መስጫ ተቋማት በግጭቶች የመጎዳትና የመፍረስ አደጋ ደርሶባቸዋል፡፡ እንደ ዓለም ባንክ ገለፃ የፈራረሱትን ወደነበረበት ለመመለስ ደግሞ ከ180 ቢሊዮን ዶላር በላይ ያስፈልጋል፡፡ አገሪቱን ገንዘብ አውጥቶ ወደነበረችበት ከመመለሷ በፊት የተመሰቃቀለውን የፖለቲካ ሁኔታ ለማስተካከል በግጭት ላይ የሚገኙ ፓርቲዎችን ማስታረቅ በመቀጠል ደግሞ ድጋፍ የሚያደርጉ አገራት ድጋፋቸውን እንዲያጠናክሩ ለማድረግ ሁኔታዎች መመቻቸት እንዳለበት ዘገባው ይጠቁማል፡፡
የሶሪያን ስደተኞች ወደ አገራቸው መመለስ ሥራ በጥልቀትና በጥንቃቄ መከናወን አለበት፡፡ ለዚህም የእርዳታ ድርጅቶች ድጋፍ ማድረግ ይጠበቅባቸዋል፡፡ በጦርነቱ ወቅት የተወለዱ ሕፃናት ሕጋዊ የሆነ ዜግነታቸውን የሚያሳውቅ ወረቀት የላቸውም። በዚህም ከፍተኛ ችግር ሊፈጠር እንደሚችል ነው ዘገባው የጠቀሰው፡፡ በተጨማሪም አብዛኛው ዜጋ በጦርነቱ ወቅት ትቶት የሄደው ቤቱና መሬቱን የሚያረጋግጥለት ወረቀት ስለሌለው ወደ አገሩ የሚመለስበት ምክንያት እንደሚያሳጣው ዘገባው ያሰያል፡፡ እነዚህ ጉዳዮች የሚፈቱበት መንገድ ካልተፈጠረና ድጋፍ ካልተደረገ የነዋሪነት ማረጋገጫ የሌላቸውና የጠፋባቸው ሰዎች ወደ አገራቸው የመመለስ ጉዳይ አጠራጣሪ እንደሚያደርገው ዘገባው ያስረዳል፡፡
በተያዘው የፈረንጆቹ ዓመት በግጭት ውስጥ የሚገኙ ፓርቲዎች ለተሻለች ሶሪያ ስምምነት ላይ መድረስ አለባቸው፡፡ በተጨማሪም ፓርቲዎቹ ከስደት ወደ አገራቸው ለሚመለሱ ነዋሪዎች እኩል ትኩረት በመስጠት ስደተኞቹ አገራቸው ላይ እንዲቆዩና ሰላም እስኪመጣ እንዲጠብቁ ማድረግ ይጠበቅባቸዋል፡፡ ለጋሽ ድርጅቶችም ከጎረቤት አገራት ለሚመለሱ ስደተኞች በገቡት ቃል መሠረት ሁኔታዎችን ማመቻቸት ይጠበቅባቸዋል፡፡ ወደ አገራቸው ለሚመለሱ ስደተኞች ልዩ ትኩረት የሚሰጠው ጎረቤት አገራት ባሳዩት ስደተኞች ያለመቀበል ፖሊሲ መሆን እንደሌለበት ዘገባው ያትታል፡፡
ዓለም አቀፍ ሕግ እንደሚለው ማንኛውም ስደተኛ በፈቃደኝነት ብቻ ወደ አገሩ መመለስ እንደሚችል ያስቀምጣል፡፡ የሰብዓዊ መብት ጠባቂ ተቋማትም በፈቃዳቸው የሚመለሱ ስደተኞች መርዳት፣ መስማትና መቆጣጠር አለባቸው፡፡ ለማንኛውም ስደተኛ በጉልበት ወይም ያለፈቃዱ ወደ አገሩ እንዳይመለስ ሁሉም አገር ድጋፍ ማድረግ አለበት፡፡
በአውሮፓና በመካከለኛው ምሥራቅ የሚገኙ የፖለቲካ ሰዎችና ዲፕሎማቶች ሶሪያን ለመጠበቅና ለመርዳት ቁጭ ብለው ማውራት ይጠበቅባቸዋል፡፡ ብዙ ውሳኔዎች በእጃቸው ላይ ይገኛል፤ ይህንን ዕድል መጠቀም ካልቻሉ ግን ችግሩ መልሶ የራሳቸው እንደሚሆን ዘገባው ያትታል፡፡
ቢቢሲ በድረገጹ እንዳሰፈረው ሶሪያ ወደ ለየለት ጦርነት በገባችባቸው ከ2013 አጋማሽ ጀምሮ ብቻ ከ250 ሺህ በላይ ሶሪያውያን ሕይወታቸውን ያጡ ሲሆን፣ ከ11 ሚሊዮን በላይ የሚሆኑ ዜጎች ደግሞ ከሚኖሩበት ቀዬአቸው ተፈናቅለዋል፡፡

መርድ ክፍሉ

ማህበራዊ ድረገፃችንን ይጎብኙ

 

የጎብኝዎች ብዛት

0005269206
TodayToday2226
YesterdayYesterday11392
This_WeekThis_Week74285
This_MonthThis_Month100001
All_DaysAll_Days5269206

            በኢትዮጵያ ውስጥ የተገነባው የመጀመሪያው ኦፐሬቲንግ ሲስተም ኢትዮኑክስ ስርጭት ላለፉት 8 ዓመታት (1999-2007 ..) በኢትዮጵያ ፕሬስ ድርጅት፣ በኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት ላለፍት 2 ዓመታት እንዲሁም በኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን ወርሃዊ ጋዜጣ ላይ ላለፈው 1 ዓመት በተግባር ተሞክሮ ሥራ ላይ ውሏል። ይህ ድረገጽ በኢትዮኑክስ ኦፐሬቲንግ ሲስተም ላይ ተገንብቶ የሚሰራ ነው።