በውዝግብ የተሞላው የልዑል አልጋ ወራሹ የእንግሊዝ ጉብኝት Featured

13 Mar 2018
ልኡል አልጋ ወራሹ በሎንዶን ደማቅ አቀባበል ቢደረግላቸውም ከፖለቲካ ሰዎች ጠንካራ ተቃውሞ ገጥሟቸዋል፤ ልኡል አልጋ ወራሹ በሎንዶን ደማቅ አቀባበል ቢደረግላቸውም ከፖለቲካ ሰዎች ጠንካራ ተቃውሞ ገጥሟቸዋል፤

የሰላሳ ሁለት ዓመቱ ወጣት የሳኡዲ ልዑል አልጋ ወራሽ ሞሃመድ ቢን ሰልማን ወደ ስልጣን መምጣታቸውን ተከትሎ በሙስና የተጠረጠሩ የመንግስት ባለስልጣናትን ማሰራቸው ይታወሳል፡፡ የሳዑዲ አረቢያ ከፍተኛ የጦር መሪዎችንም መቀየራቸው እንዲሁ፡፡ የፀረ ሙስና ዘመቻቸውን ይበልጥ በማጠናከርም ሚኒስትሮችንና ተፅዕኖ ፈጣሪ ቱጃሮችን ከያሉበት በማደን በቁጥጥር ስር እንዲውሉም አድርገዋል፡፡
ይህ ድርጊታቸው ምናልባትም ስልጣናቸውን በይበልጥ ለማመቻቸትና ተቀናቃኞቻቸውን ጥግ እንዲይዙ የረዳቸው ሳይሆን እንዳልቀረ ተንታኞች ይገልፃሉ፡፡ ከቅርብ ጊዜ ወዲህ ደግሞ በጠንካራ የሼሪያ ህግ የምትመራውን አገራቸውን ሳዑዲ አረቢያን ዘመናዊነት እንድትላበስ የተለያዩ ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ማሻሻያዎችን አድርገዋል፡፡ ከዚህ ጋር በተያዘም በተለይ ሴቶችን የሚከለክሉ ህጎችን እንዲሻሩ አድርገዋል፡፡ ይህንንም ተከትሎ ሴቶች በሳዑዲ ጎዳናዎች ላይ መኪና እንዲያሽከረክሩና ስታዲየም በመግባት የእግር ኳስ ጨዋታዎችን እንዲመለከቱ ፍቃድ መስጠታቸውም የቅርብ ጊዜ ትውስታ ነው፡፡ ሲኒማ ቤቶች በአገሪቱ እንዲከፈቱም ይሁንታቸውን ቸረዋል፡፡
ልዑል አልጋ ወራሹ ሳዑዲ አረቢያን ማስተዳደር ከጀመሩ ወዲህ የመጀመሪያ የሆነውን ዓለም አቀፍ ይፋዊ የስራ ጉብኝታቸውን ባለፈው ሳምንት ለሶስት ቀናት በእንግሊዝ አድርገዋል፡፡ በርካታ የመገናኛ ብዙኃን የልዑል አልጋ ወራሹን የእንግሊዝ ጉብኝት ‹‹መንታ ገፅታን የተላበሰ›› ሲሉ ገልፀውታል፡፡ አንድም የእንግሊዝ ከአውሮፓ ህብረት መነጠልን ተከትሎ ሳዑዲ አረቢያ የአገሪቱ ጠንካራ አጋር ሆና ትቀጥላለች ሲሆን፣ ሌላው ደግሞ ሳዑዲ አረቢያ ዓመታትን ባስቆጠረው የየመን ግጭት በተለይም የሁቲ አማፅያን ላይ በምትወስደው ተደጋጋሚ ጥቃት የንፁሃን ዜጎችና የህፃናት ህይወት በመቀጠፉ በርካቶች ጉብኝታቸውን የተቃወሙ መሆኑን ነው፡፡
እንደ ቢቢሲ ዘገባ ከሆነ፤ አልጋ ወራሹ እንግሊዝ ሲደርሱ ደማቅ አቀባበል የተደረገላቸው የሳዑዲ አረቢያ መሪ ስለሆኑ ብቻ ሳይሆን፤ ሳዑዲ አረቢያ የእንግሊዝ የረጅም ጊዜ አጋር ሆና ስለቆየች ነው፡፡ ይህ ብቻ ሳይሆን እንግሊዝ ከአውሮፓ ህብረት አባልነት የምትነጠል ከሆነ የሳዑዲ አረቢያና የእንግሊዝ ግንኙነት አዲስ ቅርፅ በመያዝ ይቀጥላል የሚል ግምት በመኖሩም ነው፡፡ ሳዑዲ አረቢያ በተለይም በደህንነትና መከላከያ ዙሪያ ከእንግሊዝ ጋር ያላት ግንኙነት ጠንካራ ነው፡፡ በመሆኑም የአልጋ ወራሹ ጉብኝት የሁለቱን አገራት ግንኙነት ወደተሻለ ምዕራፍ ሊያሸጋግር ይችላል፡፡
‹‹ወጣቱ ልዑል አልጋ ወራሽ በአገራቸው ሳዑዲ አረቢያ የጀመሩትን የኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ማሻሻያዎች ለማጠናከር እንዲረዳቸው ዓለም አቀፍ ድጋፍ ለማሰባሰብ የእንግሊዝ አገር ጉብኝታቸው አንዱ ጅማሪያቸው ነው›› ሲል ቢቢሲ በዘገባው አመልክቷል፡፡ በተጓዳኝም የውጭ አገር ኢንቨስተሮችን ወደአገራቸው ለመሳብም ጭምር የታለመ ጉብኝት እንደሆነ ነው ያብራራው፡፡ በአክራሪ የሼሪያ ህግ የምትተዳደረውን ሳዑዲ አረቢያ ወደ ዘመናዊነት ለመለወጥ ልዑል አልጋ ወራሹ የሚያደርጉትን ጥረት ደግሞ እንግሊዝ በእጅጉ ትደግፈዋለች ሲል ቢቢሲ አስታውቋል፡፡ ልኡል አልጋ ወራሹ የሊበራል እስልምናን ለማራመድ ካላቸው ፅኑ ፍላጎትና አገራቸውን እ.ኤ.አ በ2030 ነዳጅ ላይ ጥገኛ የሆነውን ኢኮኖሚ ወደ ሰፊ የገበያ ተኮር ኢኮኖሚ ለመለወጥ ራዕይ አስቀምጠው በመንቀሳቀስ ላይ ይገኛሉ፡፡ ይህን ራዕያቸውን በማሳካት ረገድ አገራቸው ከእንግሊዝ ጋር የሚኖራት ግንኙነት ወሳኝ ነው፡፡ ይህን በማሳካቱ ሂደት ጉብኝቱ ሰፊ ፋይዳ የነበረው መሆኑንም ዘገባው ያስረዳል፡፡
እንግሊዝ በሳዑዲ አረቢያ በትምህርት፣ ጤና፣ መዝናኛና የቱሪዝም ቢዝነስ ማስፋፊያ ስራዎች ከሳዑዲ አረቢያ የተሻለ ብልጫ አላት፡፡ ከሳዑዲ አረቢያ የአገር ውስጥ ያልተቆጠበ የቀጥታ ኢንቨስትመንትም እንግሊዝ ተጠቃሚ ሆናለች፡፡ የወጣቱ ልዑል አልጋ ወራሽ ጉብኝት፤ በተለይም የእንግሊዝ ከአውሮፓ ህብረት አባልነት መነጠልን ተከትሎ አገሪቱ በገበያና በገንዘብ የሌሎች አገራትን ድጋፍ ስለምትሻና ሳዑዲ አረቢያ ደግሞ ለዚሁ ድጋፍ በእንግሊዝ ከሚፈለጉ አገራት ዝርዝር ውስጥ በመሆኗ ይህ ለሁለቱ አገራት በተለይም ለእንግሊዝ ወሳኝ አጋጣሚ ነው፡፡ የሁለቱ አገራት አዲስ ስትራቴጂካዊ ግንኙነት በተለይም በኢንቨስትመንት ልውውጥ ረገድ እስከ 76 ቢሊዮን ፓውንድ ለማድረስ የታለመ እንደሆነም ዘገባው አብራርቷል፡፡
ሁለቱ አገራት የሚለያዩባቸው በርካታ ጉዳዮች እንዳሉም ተንታኞች ይገልጻሉ፡፡ የእንግሊዝ መንግስት በዓለም አቀፍ ደረጃ ተቀባይነት ያለውን የየመንን መንግስት ለመመለስ ሳዑዲ መራሹ የጥምር ኃይል በሁቲ አማፅያን ላይ እየወሰደ ያለውን ወታደራዊ ርምጃ በመርህ ደረጃ የሚደግፈው ቢሆንም፤ የሳዑዲ መንግስት የሚወስደው ወታደራዊ የኃይል ርምጃ ትክክለኛና ተመጣጣኝ ባለመሆኑ የበርካታ ንፁሃን ዜጎች ህይወት ተቀጥፏል፡፡ ይህም የእንግሊዝ መንግስትን በእጅጉ እንደሚያሳስበው ቢቢሲ ተንታኞችን በመጥቀስ ዘግቧል፡፡ ለዚህም ይመስላል ልዑል አልጋ ወራሽ መሃመድ ቢን ሰልማን እንግሊዝ ሲደርሱ በዳውኒንግ ጎዳና ሰፊ ተቃውሞ የገጠማቸው፡፡
የሰሞኑን የልዑል የአልጋ ወራሹን የእንግሊዝ ጉብኝት አስመልከቶ አልጀዚራ በበኩሉ እንደዘገበው፤ ብዛት ያላቸው ተቃዋሚዎች ‹‹በየመን ያለው ግጭት ይቁም! ሳዑዲ አረቢያ ከየመን እጇን በአስቸኳይ ታውጣ! ልዑል አልጋ ወራሹ ይታሰሩ! እንግሊዝ ለሳዑዲ አረቢያ የምታደርገውን የመሳሪያ ሽያጭ አሁኑኑ ታቁም!›› የሚሉና ሌሎች የተቃውሞ ድምፆችን አሰምተዋል፡፡
በአስር ሺዎች የሚቆጠሩ በሪቶንስ የመን የተከሰተው ግጭት እንዲቆም በመሻት በኦን ላይን ፊርማ በማሰባሰብ ጠቅላይ ሚኒሰትር ቴሬሳ ሜይ ልዑል አልጋ ወራሽ መሃመድ ቢን ሰልማን የሚያደርጉት የእንግሊዝ ጉብኝት እንዲሰረዝ ጥሪ አቅርበዋል፡፡
ዘገባው ሲቀጥልም፤ የህፃናት አድን ድርጅትና ዩኒሴፍ ባወጡት መረጃ መሰረት ባለፉት ሁለት ዓመታት ብቻ ሳዑዲ መራሹ ጥምር ኃይል በየመን ሁቲ አማጽያን ላይ በወሰደው ወታደራዊ እርምጃ ከ110 ሺ በላይ ህፃናት ተገድለዋል፡፡ ከዚህ በተቃራኒ ግን የእንግሊዝ መሳሪያ አምራች ኩባንያዎች የሳዑዲ አረቢያ መንግስት ከ2015 ጀምሮ በተለይም በሁቲ አማጽያን ላይ በሰነዘራቸው ጠንካራ ጥቃቶች የዋሉ የጦር መሳሪያዎችን በመሸጥ ስድስት ቢሊዮን ፓውንድ ገቢ በማግኘት ከውጊያው ተጠቃሚ እንደሆኑ ዘገባው ያመለክታል፡፡
የዳውኒንግ ጎዳና ቃል አቀባይ በበኩላቸው፤ የ90 ቢሊዮን ዶላር ስምምነት በሁለቱ አገራት መካከል ተደርጓል፡፡ የጦር መሳሪያ ሽያጭ የስምምነቱ አንድ አካል ስለመሆኑ ግን በግልፅ የተቀመጠ ነገር የለም፡፡ ስምምነቱ ሳዑዲ አረቢያ በእንግሊዝ የምታደርገውን የቀጥታ ኢንቨስትመንት ያጠቃልላል፡፡
በህፃናት አድን ድርጅት የሰብአዊ መብት ፖሊሲ ኃላፊ የሆኑት ጀምስ ዴንስሎው ‹‹ሳዑዲ አረቢያ በየመን እየወሰደች ያለው ወታደራዊ እርምጃ ትልቅ ሰብአዊ ጥፋት ነው›› ሲሉ ለአልጀዚራ ገልፀዋል፡፡ በየመን 11 ሚሊዮን የሚጠጉ ህፃናት አስቸኳይ ሰብአዊ እርዳታ እንደሚያስፈልጋቸውም ጠቅሰው፤ ይህ ቁጥር ከቤልጂየም የህዝብ ብዛት በላይ እንደሆነም ጠቁመዋል፡፡ ‹‹ለዚህ ችግር ቁልፍ ሚና የምትጫወተው ሳዑዲ አረቢያ ናት›› ሲሉም አገሪቱን ኮንነዋል፡፡
በእንግሊዝ የተቃዋሚ ፓርቲ መሪው ጀርሚ ኮርባይን፣ ሳዑዲ አረቢያ በየመን እየወሰደችው ያለውን ወታደራዊ እርምጃ የእንግሊዝ መንግስት ባለማውገዙ ቴሬሳ ሜይን ይወቅሳሉ፡፡ እንግሊዝ ለሳዑዲ በምትሽጥላት የጦር መሳሪያ ምክንያትም የንፁሃን ዜጎች ህይወት እየተቀጠፈ በመሆኑ ቴሬሳ ሜይን ‹‹የጦር ወንጀለኛ›› ሲሉ ይከሳሉ፡፡ ጠቅላይ ሚኒስትር ቴሬሳ ሜይ በበኩላቸው፤ ‹‹ሳዑዲ አረቢያ የሚያጋጥሟትን በርካታ ጉዳዮች ለማቅለል መንግስታቸው የመሪነቱን ሚና ይጫወታል›› ሲሉ ይሞግታሉ፡፡ የሳዑዲ አረቢያው ልዑል አልጋ ወራሽ መሃመድ ቢን ሰልማን በበኩላቸው፤ ‹‹በሁለቱ አገራት መካከል ያለውን ንግድ ለማጠናከር ትልቅ እድል አለ፤ በመካከለኛው ምስራቅ ሽብርተኝነትንና ፅንፈኛ ድርጅቶችን ለመዋጋት አብረን እንሰራለን›› ሲሉ ተደምጠዋል፡፡
‹‹እንግሊዝ ለሳዑዲ አረቢያ በምትሸጣቸው የጦር መሳሪያዎች ትርፋማ እየሆነች ቢሆንም፤ ሳዑዲ አረቢያ በነዚሁ መሳሪያዎች በመታገዝ በምትወስደው ወታደራዊ ርምጃ ምክንያት የንፁሃንን ዜገጎች ህይወት እቀጠፈች በመሆኑ የሰብአዊ መብት ጉዳይ የተረሳ ይመስላል›› ሲሉ በቤድፎርድ ዩኒቨርሲቲ የሰላም ትምህርት ክፍል ፕሮፌሰር ፓውል ሮጀርስ ይገልፃሉ፡፡
የእንግሊዝ መንግስት ለሳዑዲ አረቢያ የሚያደርገውን የመሳሪያ ሽያጭ አስመልክቶ በበርካታ የእንግሊዝ የፖለቲካ ተቃዋሚ ፓርቲዎች ትችት እየገጠመው መሆኑንም አልጀዚራ ጠቅሷል፡፡ ኬት ኦሳሞር የተሰኙትና የሻዶ ኢንተርናሽናል ዴቨሎፕመንት ፓርቲ ፀሃፊ ሁለቱ አገራት ያደረጉትን ጊዜያዊ ስምምነት ‹‹ስህተት›› ሲሉ ገልጸዋል፡፡ ‹‹ቴሬሳ ሜይ የሳዑዲውን ልዑል አልጋ ወራሽ መሃመድ ቢን ሰልማን አገራቸው በንፁሃን ላይ እየወሰደች ያለውን ወታደራዊ እርምጃ እንዲያቆሙ ቅስቀሳ ከማድረግ በዘለለ ትርጉም ያለው ስራ አልሰሩም›› ሲሉም ይተቻሉ፡፡
ጥቂቶች፣ ልዑል አልጋ ወራሹ አክራሪ የህብረተሰብ ክፍል ባለበት ሳዑዲ አረቢያ በፍጥነት እያደረጉ ያሉትን ኢኮኖሚያዊና ማህበራዊ ማሻሻያዎች በበጎ እየተመለከቱት አይደለም፡፡ ሌሎች ደግሞ ልዑል አልጋ ወራሹ በፀረ ሙስና ዘመቻቸው እየወሰዱት ባለው ርምጃ በተለይም የውጭ ኢንቨስተሮችን በማስደንገጡ ጉዳዩ አሳሳቢ እንደሆነ ይገልፃሉ፡፡ በየመን ጦርነት ከተቀሰቀሰበት ጊዜ አንስቶ በአጠቃላይ እንግሊዝ ለሳዑዲ ካቀረበቻቸው ልዩ ልዩ የጦር መሳሪያዎች ሽያጭ ስድስት ነጥብ ሶስት ቢሊዮን ፓውንድ ገቢ በማግኘት ካዝናዋን ስታደልብ፤ ከዚህ በተቃራኒ ግን ሳዑዲ መራሹ ጥምር ኃይል በየጊዜው በሚወስዳቸው የአየር ላይ ጥቃቶች አሁንም የንፁሃን ዜጎችን ህይወት እተቀጠፈ ነው፡፡

አስናቀ ፀጋዬ

ማህበራዊ ድረገፃችንን ይጎብኙ

 

            በኢትዮጵያ ውስጥ የተገነባው የመጀመሪያው ኦፐሬቲንግ ሲስተም ኢትዮኑክስ ስርጭት ላለፉት 8 ዓመታት (1999-2007 ..) በኢትዮጵያ ፕሬስ ድርጅት፣ በኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት ላለፍት 2 ዓመታት እንዲሁም በኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን ወርሃዊ ጋዜጣ ላይ ላለፈው 1 ዓመት በተግባር ተሞክሮ ሥራ ላይ ውሏል። ይህ ድረገጽ በኢትዮኑክስ ኦፐሬቲንግ ሲስተም ላይ ተገንብቶ የሚሰራ ነው።