ዚምባቡዌ የግብፅን ታሪክ ትደግም ይሆን? Featured

14 May 2018
ኮንስታንቲኖ ችዊንጋ ኮንስታንቲኖ ችዊንጋ

ዚምባብዌ አጠቃላይ ምርጫ ለማካሄድ ሁለት ወራት ይቀሯታል፡፡ ይሄም በአገሪቱ ታሪክ ከቀድሞ የአገሪቱ ፕሬዚዳንት ሮበርት ሙጋቤ ውጪ የሚካሄድ የመጀመሪያው ምርጫ ይሆናል፡፡ አሁን ያለው አዲሱ መንግሥት በአገሪቱ የኢኮኖሚ፣ የማህበራዊና የፖለቲካ መስኮች በተወሰነ መልኩ ለውጥ እያመጣ ይገኛል፡፡ የቀድሞው የአገሪቱ መሪ ሙጋቤ ከሥልጣን ከተነሱ በኋላ ዋና ተጠቃሚ የሆኑት የቀድሞ የመከላከያ ኃይል ኮማንደር፣ የአሁኑ አገሪቱ ምክትል ፕሬዚዳንት እንዲሁም ጡረታ የወጡት ጀነራል ኮንስታንቲኖ ችዊንጋ መሆናቸውን አልጀዚራ በድረገፁ አስነብቧል፡፡
አገሪቱን ለሠላሳ ሰባት ዓመት የህግ የበላይነት በሌለበት፣ የአገሪቱ ማህበራዊና ኢኮኖሚ እንቅስቃሴ በወደቀበት እንዲሁም ሦስት ሚሊዮን ህዝብ ከድህነት ወለል በታች በመሆን ወደ ደቡብ አፍሪካና እንግሊዚ በተሰደዱበት ሁኔታ ሲመሩ የነበሩት ሮበርት ሙጋቤ ሥልጣናቸውን ሲለቁ ብዙዎች ደስታቸውን አደባባይ በመውጣት ገልጸዋል፡፡
የአሁኑ የዚምባቡዌ ፕሬዚዳንት ኤመርሰን ማናንጋግዋ በአገሪቱ በተለያዩ ዘርፎች ለውጥ ለማምጣት እንቅስቃሴ እያደረጉ ሲሆን፤ የአገሪቱን ኢኮኖሚ ለማሳደግ አገሪቱ ለማንኛውም የንግድ እንቅስቃሴ ክፍት እንድትሆን አድርገዋል፡፡ በተጨማሪም በፖለቲካው ዘርፍም ለውጥ በመፍጠር የውጭ ባለሀብቶች የሚገቡበትን መንገድ በማመቻቸት ላይ ናቸው፡፡ በአገሪቱ ላይ የተጣለውን የኢኮኖሚ ማዕቀብ ለማስነሳትም ከአሜሪካ ጋር ውይይት ሊያደርጉ እንደሚችሉ ነው ዘገባው የጠቀሰው፡፡
በአሁን ወቅት በአገሪቱ የሚታየው የፖለቲካ እንቅስቀሴ ሰላማዊ ይመስላል፡፡ ቀደም ባሉት ዓመታት ሮበርት ሙጋቤ የሚፎካከሯቸውን ፓርቲዎች የውጭ ተላላኪዎች በሚል በመፈረጅና የአገሪቱ ኢኮኖሚ እንዲወድቅ ማድረጋቸውን ዘገባው ይጠቁማል፡፡ ነገር ግን ወታደራዊ ኃይሉ ሥልጣኑን ከተቆጣጠረ በኋላ የአገሪቱ ወታደሮችና የቀድሞ ወታደሮች በአገሪቱ እየተካሄደ ያለው የአመራር ሁኔታ መስተካከል እንዳለበት፣ የመሠረተ ልማት እንቅቃሴው ትኩረት ሊሰጠው እንደሚገባና በሙጋቤ ብቻ ቁጥጥር የሚደረግበት የአገሪቱ ፖለቲካ መለወጥ እንዳለበት ጥያቄ ማቅረቡ ዘገባው ይጠቁማል፡፡
በአሁን ወቅት ችዊንጋ የአገሪቱን የጦር ኃይል ብቻ ሳይሆን የአገሪቱን መሰረተ ልማት በተመለከተ ለሚደረጉ ሥራዎች ፓርቲውን ወክለው እየሠሩ ይገኛሉ፡፡ የቀድሞ የአየር ኃይል ማርሻል ፔሬንስ ሽሪ የመሬት፣ የግብርናና የገጠር ልማት ሚኒስትር፣ ሌፍተናንት ጄኔራል ሲቡሶ ሞዮ የውጭ ጉዳይና ዓለም አቀፍ ንግድ ሚኒስትር፣ የቀድሞ ብርጋዴል ጄኔራል ጆርጅ ሙታንድዋ ቺውሼ የከፍተኛ ፍርድ ቤት ዳኞች ፕሬዚዳንት እንዲሁም ሌፍተናንት ጄኔራል ኢንግልበርት ሩጌጅ የፓርቲው የፖለቲካ ዘርፍ መሪ ሆነው እአአ 2017 ታኅሣሥ ላይ መሾማቸውን ዘገባው ያስታውሳል፡፡
የሙጋቤ አስተዳደር ሥልጣን የሚሰጠው ለታማኝ ካድሬዎች ሲሆን፣ ከእነዚህም በተለይ ሲድኒ ሴክሬማሪ፣ ፕሮፌሰር ጆናታን ማዮ፣ ሳቪዮር ካስኩዋሬ እንዲሁም ላግናቱስ ቾምቦ ተጠቃሽ ናቸው፡፡ የማናንግዋግዋ አስተዳደር ደግሞ ሥልጣን የሰጠው ቀድሞ አገሪቱን በወታደራዊ ዘርፍ ላገለገሉ ሰዎችና ለችዊንጋ ታማኝ አገልጋዮች ነው፡፡ አስተዳደሩም የቀድሞ አስተሳሰብ አራማጆች መሆናቸውን ዘገባው ይጠቁማል፡፡
በዚምባብዌ የሚታየው የፖለቲካ እንቅስቃሴ በጓደኝነት ላይ የተመሰረተ ሲሆን፤ ማናንግዋግዋ ለቀድሞ ተፎካካሪ መሪ ሞርጋን ታስቫንጋሪ ዓላማ ትኩረት ሰጥተዋል፡፡ በአገሪቱ የመጀመሪያው የተፎካካሪ ፓርቲ መሪ የነበሩት ሞርጋን ታስቫንጋሪ እአአ 2018 የካቲት ወር ላይ በካንሰር ህይወታቸው ማለፉን ዘገባው ያስታውሳል፡፡
ማናንግዋግዋ በአሁን ወቅት የፖሊስ ኃይሉን፣ የደህንነት ዘርፉንና የአገሪቱን ጠቅላይ ፍርድ ቤት፣ የአገሪቱን የምርጫ ኮሚሽን፣ ሁሉንም አምባሳደሮችና ዲፕሎማቶች፣ ጠቅላይ ዐቃቤ ህግ፣ የጠበቆች ማህበር፣ የአገሪቱን ሚኒስትሮች እና የፓርላማ ፀሐፊውን በቁጥጥራቸው ስር አድርገዋል፡፡ ይህ ደግሞ የፖለቲካ ሥልጣኑን በስሩ ማድረጉ በሀገሪቱ ኢኮኖሚ እና በዴሞክራሲ ለውጥ ለማምጣት የሚያስችሉት በቂ ኃይል እንደሚሰጠው፤ ሙጋቤ ለሠላሳ ሰባት ዓመት ይዘውት ለነበረው የምርጫና የፖለቲካ እንቅስቃሴም አንድ ዕርምጃ ለማሳደግ እገዛ እንደሚኖረው ዘገባው ያለመክታል፡፡
የዚምባቡዌ ብሮድካስት ኮርፖሬሽን እና ዚምፕ ጋዜጣ በአገሪቱ ከፍተኛ አድማጭና ተነባቢ ቁጥር ያላቸው መገናኛ ብዙሃን ናቸው፡፡ መገናኛ ብዙሃኑ ለህብረተሰቡ ታማኝ በሆነ መንገድ የሚያገለግሉ ሲሆን፤ በአገሪቱ የሚካሄደውን ምርጫ አስመልክቶ ሰፊ ዘገባ በመሥራት የመንግሥትንና የተቃዋሚውን አቋም እኩል እያንፀባረቁ በተለይ ትችቶችን በሬዲዮና በቴሌቪዥን ለህብረተሰቡ እያስተላለፉ ይገኛሉ፡፡ በአገሪቱ የጋዜጣ ህትመት በሆነው ሄራልድ፣ ክሮኒክል እና ማኒካ ፖስት እንዲሁም በድረገፅ በታገዘ መንገድ በፌስቡክና በዩ ትዩብ መረጃዎች ለህብረተሰቡ እየደረሱ እንደሚገኙ ዘገባው ይጠቅሳል፡፡
በአገሪቱ የፓርቲና የመንግሥት ሥራ እንዲለያይ መደረጉ የፖለቲካ ትርፍ ለማግኘት እገዛ አድርጓል፡፡ በዚህም የመንግሥት ሥራዎች የፓርቲን ሥራና የምርጫ ቅስቀሳ ሥራዎች ላይ ተሳታፊ አይሆኑም፡፡ ይህ ዕርምጃ የመንግሥት ሥራና የፓርቲ እንቅስቃሴ በተለያየ መንገድ እንዲሄድ በማድረጉ ቀድሞ የነበረው አሠራር እንዲሻሻል አድርጎታል፡፡
በአንዳንድ አካባቢዎች ላይ ግን አሁንም ችግሮች አልተፈቱም፡፡ ለማሳያነትም የአገሪቱ የግብርና ሚኒስትሩ ሸሪ በህገወጥ መንገድ መሬት በወረራ የያዙ እንዲለቁ በማድረግ የግብርና ምርቶችን በማሳደግ የአገሪቱን ኢኮኖሚ ለማሳደግ ጥረት ይደረጋል ብለዋል፡፡ በተቃራኒው ደግሞ የችዊንጋ ባለቤት ማርይ 300 ሄክታር መሬት ደምቦሻቫ በሚባል አካባቢ እያስተዳደረች እንደምትገኝ ዘገባው ይጠቅሳል፡፡ በእንግሊዝ የሚገኘው ናሃንዳ ሬዲዮ ጣቢያ እንደዘገበውም ሁለተኛ ደረጃ ቀዳማዊ እመቤቷ ከመንግሥት ካዝና በመውሰድ በሚሊዮን የሚቆጠር ዶላር ለውጭ ጉዞ እየተጠቀሙ ይገኛሉ፡፡
ዘገባው ዓለም አቀፍ የዕርዳታ ድርጅትን ምንጭ አድርጎ እንዳስቀመጠው፤ በችዊንጋ የሚመራው ወታደራዊ ኃይል በማንሲላንድ በሚገኘው የዳይመንድና የማዕድን ማውጫ ድርጅት ውስጥ እጃቸው አለበት፡፡ በአገሪቱ የሚገኙ መገናኛ ብዙሃን፣ ምርጫ ቦርድና የደህንነት ተቋማትን በድጋሚ የመለወጥ ሥራውን ምርጫው ከመካሄዱ በፊት እየተፋጠነ ይገኛል፡፡ የወታደራዊ ኃይል በዓለም አቀፍ ደረጃ ተቀባይነት ለማግኘት በኢንቨስትመንትና በዴሞክራሲ ግንባታ ላይ ትኩረት አድርጎ እየሠራ ነው፡፡
ያለምንም ክርክር የውጭ አገራት ባለሀብቶች ከሙጋቤ አስተዳደር የበለጠ በአሁኑ መንግሥት በፍጥነት ወደ ሥራ ሊገቡ እንደሚችሉ ዘገባው ጠቁሞ፤ ባለሀብቶቹ ኢንቨስት ከማድረጋቸው በፊት ከአካባቢው ከሚገኙ አገራት የበለጠ የተረጋጋ ኢኮኖሚ ማየት ይፈልጋሉ፡፡ በማንጋግዋና በችዊንጋ የሚመራው መንግሥት በመንግሥታዊ ጉዳዮችና በወታደራዊ ሥራዎች ላይ ልምድ ያለው በመሆኑ የባለሀብቱን ፍላጎት ሊያሟላ ይችላል፡፡
የዛኑ ፓርቲ ምርጫውን የሚያሸንፍ ከሆነ ችዊንጋ እአአ 2023 ላይ በትክክለኛው መንገድ የማንግዋግዋ ተከታይ የአገሪቱ መሪ ሊሆኑ እንደሚችሉ ዘገባው ጠቁሟል፡፡ ሙጋቤ ከሥልጣናቸው ከመነሳታቸው በፊት ችዊንጋ ለዛኑ ፓርቲ ‹‹በአገራችን የሚካሄደውን ለውጥ እንዳይደናቀፍ ወታደራዊ ኃይሉ ጥበቃ ያደርጋል›› ማለታቸውን ዘገባው ያስታውሳል፡፡ ከዚህም ንግግራቸው በኋላ ለውጡን ወታደራዊ ኃይሉ እንዲቆጣጠረው በማድረግና ከለውጡ በኋላም ወታደራዊ መኮንኖች ወደ ሥልጣን እንዲመጡ አድርገዋል፡፡
የለውጡ ጠባቂዎች የተባሉት ወታደራዊ ኃይሉ ከዚህ በኋላም ችዊንጋን የሚያገለግሉ ይሆናሉ፡፡ በቀጣይ በሚደረገው ምርጫ የኤምዲሲቲ ፓርቲ መሪ ኔልሰን ጫሚሳ የፕሬዚዳንትነቱን መቀመጫ የሚያሸንፍ ከሆነ ደግሞ እአአ 2002 ላይ ተደርጎ እንደነበረው ወታደራዊ ኃይሉ ጣልቃ ሊገባ እንደሚችል ዘገባው ያመለክታል፡፡ በዚህም የአገሪቱ ኢኮኖሚ ሊያሽቆለቁል እንደሚችል ስጋቶች ከወዲሁ እየወጡ ይገኛሉ፡፡
ለዚህም ይመስላል የምርጫ ኮሚሽኑን፣ መገናኛ ብዙሃኑንና የደህንነት ተቋማትን ወደ ማሻሻሉ የተገባው፡፡ መራጩም ህብረተሰቡ በተደበቀ ዴሞክራሲ መንገድ ምርጫውን እንዲያካሂድ ቅስቀሳዎች እየተደረጉ ይገኛሉ፡፡ እንቅስቃሴው ግን በግብፅ አብዱል ፈታህ አልሲሲ እንዳደረጉት በዘመናዊ መልኩ አምባገነን መንግሥት በመመስረት አገሪቱን የማስተዳደር ሁኔታዎች ሊፈጠሩ እንደሚችሉ ዘገባው ያሳያል፡፡ ይህ ከሆነ ዝምባብዌ የወታደራዊው ጄኔራል በግብፅ የፈጸመውን የፕሬዚዳንትነት መንበር የመቆጣጠር ታሪክ ልትደግም ትችላለች፡፡

መርድ ክፍሉ

ማህበራዊ ድረገፃችንን ይጎብኙ

 

            በኢትዮጵያ ውስጥ የተገነባው የመጀመሪያው ኦፐሬቲንግ ሲስተም ኢትዮኑክስ ስርጭት ላለፉት 8 ዓመታት (1999-2007 ..) በኢትዮጵያ ፕሬስ ድርጅት፣ በኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት ላለፍት 2 ዓመታት እንዲሁም በኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን ወርሃዊ ጋዜጣ ላይ ላለፈው 1 ዓመት በተግባር ተሞክሮ ሥራ ላይ ውሏል። ይህ ድረገጽ በኢትዮኑክስ ኦፐሬቲንግ ሲስተም ላይ ተገንብቶ የሚሰራ ነው።