ደም አፋሳሹ የእሥራኤልና የፍልስጥኤም ግጭት Featured

16 May 2018
የእሥራኤል ወታደሮች 55 ለተቃውሞ አደባባይ የወጡ ሰልፈኞችን ከገደሉ ከአንድ ቀን በኋላ ፍልስጤማውያን ለተጨማሪ የተቃውሞ ሰልፍ እየተዘጋጁ ነው፤ የእሥራኤል ወታደሮች 55 ለተቃውሞ አደባባይ የወጡ ሰልፈኞችን ከገደሉ ከአንድ ቀን በኋላ ፍልስጤማውያን ለተጨማሪ የተቃውሞ ሰልፍ እየተዘጋጁ ነው፤

ገና እሥራኤል እ.አ.አ በ1948 እንደ ሀገር ስትቋቋም እንደ ግብፅ፣ ሶሪያ፣ ዮርዳኖስና ኢራቅ ያሉ አገራት የሄደችበትን መንገድ ትክክል አለመሆኑን ተቃውመዋል። እሥራኤል እንደ አገር የቆመችው በፍልስጤም ምድር መሆኑን በመጥቀስ አካሄዷ አግባብነት እንደሌለው ሞግተዋል። ሆኖም በተለያዩ አገሮች ተበትነው ይኖሩ የነበሩ እሥራኤላውያን ዳግም እሥራኤልን የመመስረት ህልማቸውን እውን ከማድረግ የገታቸው ነገር አልነበረም።
ምክንያቱም በተለያዩ አገራት እንደ ጨው ተበትነው የሚኖሩት አይሁዳውያን በሰው አገር በባይተዋርነት ተገፍተዋል፣ በተለይ በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ናዚ ያደረሰባቸው ግፍ መቼም ቢሆን አይረሳም፡፡ ተገድለዋል፣ ከሰብዓዊነት የራቀ ተግባር ተፈጽሞባቸዋል፡፡ ቆዳቸው ተገፎና አጥንታቸው ተፈጭቶ በአሰቃቂ መልኩ ተጨፍጭፈዋል፡፡ ይህም ችግር የራሳቸውን አገር የማበጀት አስፈላጊነት እያጎላው መጣ፡፡ በተለይ በሚኖሩበት አገር መከራ የበዛባቸው አይሁዳውያን ወደ ዳግማዊቷ እሥራኤል መትመም ጀመሩ፡፡
በሁለተኛው የዓለም ጦርነት ማብቂያ ላይም የአይሁዳውያን ቁጥር ከአጠቃላይ የፍልስጤም ምድር ነዋሪዎች 33 በመቶ ሊደርስ ችሏል፡፡ ከዚህ ሁሉ እልቂት ያለፉት አይሁዳውያን በ20ኛው ክፍለ ዘመን መባቻ እሥራኤልን እውን ማድረግ ቻሉ። በጊዜው በ40 ሺህ አይሁዶች በዚያን ጊዜዋ ፍልስጤም በመስፈር እሥራኤልን ገናና የማድረግ ጉዞ ጀመሩ። በተለያዩ ጊዜዎችም የሰፋሪዎቹ ቁጥር እያደገ መጣ፡፡ በወቅቱ ፍልስጤማውያን አይሁዳውያኑ በፍልስጤም ግዛት አገር መስርቶ መኖርን አጥብቀው ቢቃወሙትም መግታት አልቻሉም፡፡
የአይሁዳውያን ሰፈራን በግዴታ እንጂ በውዴታ እንዳልተቀበሉት መቃወም ብቻ ሳይሆን ወደ ግጭት ገቡ፡፡ ከአዲሶቹ ባለ አገሮች ጋር ደም መፋሰስ ጀመሩ። የአይሁዶችና በፍልስጤማውያን መካከል ያለው ደም መፋሰስ እስካሁን ድረሰም ሊያበቃ አልቻለም፡፡ በወቅቱ ሁኔታውን በቅርበት ሲያጤነው የቆየው የተባበሩት መንግሥታት ድርጅት ግጭቱ እየተባባሰ መምጣቱን ተከትሎ ጣልቃ በመግባት መፍትሄ ለማበጀት ወሰነ። ድርጅቱ በጠቅላላ ጉባኤው ለግጭቱ መፍትሄነት የዛኔዋ ፍልስጤም በአይሁዶችና በአረቦች ይዞታነት ለሁለት እንድትከፈል ወሰነ፡፡ ከወራት በኋላ ነፃ የእሥራኤል መንግሥት መታወጁ የተሰማው ከዛሬ 70 ዓመት በፊት በዚህ ሳምንት ነበር።
በተለያዩ የዓለም አገራት ተበታትነው ይኖሩ የነበሩት አይሁዳውያን እንደ አገር የመቆማቸውን ዕለት ከትናንት በስቲያ አክብረውታል። ዕለቱ ፍልስጤም ወደ ሁለት የተከፈለችበት ዕለት ቢሆንም ለእሥራኤላውያን ደስታን የፈጠረ ነበር፤ በአንጻሩ በፍልስጤማውያን ዘንድ ደግሞ የኀዘንና የቁጭት ድባብን ያዘለ ዕለት ሆኗል። የቁጭቱ ደረጃ ከፍ ሲልም ዛሬም እሥራኤል የምትባል አገር እንደሌለች ተቃውሟቸውን ያሰማሉ። ከፍልስጤማውያን የተቃውሞ ጩኸት ጀርባ የአብዛኛዎቹ የአረብ አገራት ቁጣና ንዴት ጭምር የሚንጸባረቅ ነው።
በያኔዋ ፍልስጤም የእሥራኤል ነፃ መንግሥት መቋቋም ያስቆጣቸው እንደ ግብፅ፣ ሶሪያ፣ ዮርዳኖስና ኢራቅ ያሉ አገሮች እሥራኤል ነፃነቷን ሳታጣጥም ወደ ጦርነት ውስጥ ከተዋታል፡፡ ከእሥራኤል ጋር ተዋግተዋል፡፡ በዚህ ጦርነት አረቦቹ ተሸነፉ፡፡ የፍልስጤምን ልዓዋላዊነት ለማስጠበቅ ባደረጉት ጦርነት ሽንፈት ተከናንበዋል፡፡ ሆኖም ከ15 ዓመት በኋላ ዳግም እሥራኤልን ለመውጋት ጦራቸውን አደራጅተው ተመልሰዋል። አረቦችና እሥራኤል ዳግም በከፈቱት ጦርነት የእሥራኤል ክንድ አይበገሬነት በመታየቱ መጠናቀቁ ቢሰማም ከእሥራኤል ጀርባ በመሆን አሜሪካ ዳግም በእሥራኤል ምድር የድል ብስራት እንዲሰማ የማድረጓ ምስጢር አደባባይ ወጣ።
የፍልስጤምን ሉዓላዊነት ለመመለስ በእሥራኤልና በአረቦች መካከል የተካሄደው የመጨረሻው ጦርነት 44 ዓመታት አስቆጥሯል። ከዚህ ጊዜ ወዲህ ግን በአረቦች በኩል የፍልስጤምን ልዕልና በህቡዕ የማስጠበቅ እንቅስቃሴ ከጦርነት ወደ ሃሳብ መሞገት ወርዷል። የእሥራኤልን እንደ አገር የተመሰረተችበት 70ኛ ዓመት ዕለት ለእሥራኤል ሌላ ደስታ ሲፈጥር ለፍልስጤማውያን ሌላ ቁጭት ይዞ ብቅ ብሏል፡፡ አሜሪካ ደግሞ አይሁዳውያን እሥራኤል የምትባል አገርን ዳግም የመሰረቱበትን 70 ኛውን ክብረ በዓል ላይ በመገኘት በመከራችሁ ከጎን እንደቆምን ሁሉ በደስታችሁም አብረን እንቆማለን የሚል ሌላ ክስተት ፈጥራለች።
በእርግጥ አሜሪካ ከመጀመሪያውኑም ቢሆን በተለያዩ የዓለም አገራት ተበታትነው ይኖሩ ከነበሩ አይሁዳውያን ጎን ቆማለች። ከዚህ ሻገር ሲል ዳግማዊት እሥራኤል በማዋለድ የአይሁዳውያንን ሃሳብ እውን እንዲሆን ድጋፍ አድርጋለች። ምን ይሄ ብቻ ከትናንት እስከ ዛሬ ድረስ የተሻገረ ድጋፍ በማድረግ እሥራኤል በኢኮኖሚም በሁለት እግሯ እንድትቆም አድርጋለች። የአሜሪካ ድጋፍ ዛሬም ቢሆን አልተቋጨም። የአገራቱ ግንኙነት ይህን መልክ ያለው መሆኑን ተከትሎ የእሥራኤል እንደ አገር የቆመችበትን ዕለት በልዩ ሁኔታ ማክበሯ የሚገርም አይሆንም። የአሜሪካ ያልተጠበቀው ክስተት ቴላቪቭ የነበረውን ኤምባሲዋን ወደ እየሩሳሌም የማዘዋወር ሥነ ሥርዓትን በዕለቱ መፈጸሟ ነው።
ኒዮርክ ታይምስ እንደዘገበው፤ የዶናልድ ትራምፕ በእሥራኤል የአሜሪካንን ኤምባሲ ቀድሞ ከነበረበት ቴል አቪቭ ወደ እየሩሳሌም የማዛወር ውሳኔ ፍልስጤማውያንን ያስቆጣ መሆኑን ዘግቧል። ፍልስጤማውያንም ምሥራቅ እየሩሳሌም የፍልስጤም ግዛት የወደፊት መቀመጫ ናት ሲሉ ተቃውሟቸውን ማሰማታቸውን ቀጥለዋል። በአሜሪካና በእሥራኤል መንግሥት ላይ የሚያሰሙት የተቃውሞ ወደ ግጭት አምርቶ ወትሮም ሰላም የማያውቀው ምድር ሞትን እያስተናገደ መሆኑን ዘገባው አመላክቷል።
ዘ ጋርዲያን እንደዘገበው ደግሞ አሜሪካ በዕለተ ሰኞ ኤምባሲው በእየሩሳሌም መከፈቷን ተከትሎ በሺዎች የሚቆጠሩ ፍልስጤማውያን በአደባባይ ተቃውሟቸውን ሲያሰሙ ተስተውለዋል። የፍልስጤማውያን የተቃውሞ ቁጣ ከፍ ብሎ በጋዛ እና እሥራኤል ድንበር ላይ በተነሳ ግጭት የእሥራኤል ወታደሮች እርምጃ መውሰዳቸውን ጠቅሶ፤ በዚህም 52 ሰዎች ሲሞቱ 2 ሺ 400 ዎቹ ደግሞ ቀላልና ከባድ ጉዳት ደርሶባቸዋል ሲል ከጋዛ የጤና ሚኒስቴር ሪፖርት የተገኘው መረጃን ዋቢ አድርጎ ዘገባው ጽፏል። ከጥይት ጨኸት ተለይቶ የማያውቀው መካከለኛው ምሥራቅ ወደ ጦርነት አውድማ የሚጓዝ መሆኑን ጽፏል። በእሥራኤልና ኢራን በኩል እንደ አዲስ ያገረሸው ውጥረት ለስጋቱ ከፍተኛውን ቦታውን የሚይዝ መሆኑ በዘገባው አካቷል።
የእሥራኤል እና ፍልስጤም የዘመናት የደም መፋሰስ ምክንያት ከሆኑ ጉዳዮች አንዱ እየሩሳሌም የእኔ ምድር ነች የሚለው የሁለቱ ወገኖች ክስ ነው። አሜሪካ ኤምባሲዋን ወደ እየሩሳሌም የማዘዋወሯ ጉዳይ ለእሥራኤል እውቅና እንደመስጠት የሚቆጠር መሆኑንም አስፍሯል። ዶናልድ ትራምፕ ወደ ነጩ ቤተመንግሥት ለመምጣት ባደረጉት የምርጫ ቅስቀሳ ወቅት አሜሪካ ወደ እየሩሳሌም ኤምባሲውን የማዘዋወሩ ጉዳይ አንዱ አጀንዳቸው መሆኑን መግለጸቸው አይዘነጋም። ይሄንንም በቅርቡ አደርገዋለሁ እንዳሉት ሁሉ ቃላቸውን ተግባራዊ በማድረግ አሳይተዋል። ይሄንኑ ተከትሎም በፍልስጤም እና በእሥራኤል ድንበር አካባቢ ደም መፋሰስ የሚያስከትል ግጭት መቀስቀሱን ዘጋርዲያን ጽፏል።
ሲኤን ኤን እንደዘገበው፣ አሜሪካ በእሥራኤል የሚገኘውን ኤምባሲዋን ወደ እየሩሳሌም ማዘዋወሯ ተገቢ እንዳልሆነ የእስላማዊ አገራት ጥምረት ተቃውሞውን አሰምቷል። አገራቱ በጥምረት ባወጡት መግለጫ አሜሪካ እየሩሳሌም የእሥራኤል መዲና ናት ማለቷ እርባና ቢስ ነው። የአሜሪካ ውሳኔ በፍልስጤምና እሥራኤል መካከል ስትጫወት ከነበረው የዳኝነት ሚና ጋር የሚጣረስና ከዚህ በኋላም ሊሆን የማይችል ነው። ከዚህም በተጓዳኝ በቀጣናው ያለውን ውጥረት በይበልጥ እንዲባባስ የሚያደርግ ነው ሲሉ ድርጊቷን ኮንነውታል።
ዘገባው እንደሚለው፤ የፍልስጤሙ መሪ ማሕሙድ አባስ በቅርቡ የተባበሩት መንግሥታት በጉዳዩ ጣልቃ መግባት እንዳለበት ቀድሞውኑም እንደሚወተውቱት ሁሉ አሁንም ዳግመኛ የተባበሩት መንግሥታት ጣልቃ ገብቶ መፍትሄ እንዲያበጅ ጥሪያቸውን አቅርበዋል። «አሜሪካ ሆን ብላ የእሥራኤል-ፍልስጤም የሰላም ሂደትን ፉርሽ የሚያደርግ ድርጊት ከመፈፀሟም በላይ ለፅንፈኝነትና ሽብርተኝነት መንገድ እየከፈተችም ነው» ሲሉ አባስ መግለጻቸውን የጠቆመው ዘገባው፤ ዋሽንግተን በወሰነችው ውሳኔ ምክንያት ለሚደርሱ ጥፋቶች ሙሉ በሙሉ ተጠያቂ መሆኗ እንደማይቀርም ከጥምረቱ በኩል እየተነገረ መሆኑን አያይዞ ጽፏል።
ቢቢሲ በሌላ ዘገባው፤ የኤምባሲውን መዛወር ተከትሎ የአውሮፓ ኅብረት ከፍተኛ ቅሬታ አሰምቷል። በእሥራኤል የሚገኙ የአውሮፓ ኅብረት አምባሳደሮች በዝግጅቱ ላይ ባለመገኘት ተቃውሟ ቸውን ያሰሙ ሲሆን፤ በተለየ ሁኔታ ደግሞ ቱርክ የአሜሪካንን ተግባር ክፉኛ በመኮነን ግንባር ቀደም መሆኗን ዘግቧል። በጋዛ እና እሥራኤል ድንበር በእሥራኤል ወታደሮች እየተገደሉ ያሉት ፍልስጤማውያን ጉዳይ ክፉኛ እንደሚያሳስባት ቱርክ ማስታወቋን ጽፏል።
እየሩሳሌም ሙስሊሞች እንደ 3ኛ ቅዱስ ቦታቸው የሚቆጥሩት የአል አቅሷ መስጊድ የሚገኝ ሲሆን፣ በሌላ በኩል አይሁዶችም የ3ሺህ ዓመት ታሪክ ያለው ቅዱስ ስፍራቸው አድርገው በመቁጠራቸው ግጭቱ የከፋ እንዲሆን አድርጎታል። ሁኔታውም በዚህ መልኩ የመቀጠሉ ሃቅ፤ የፍልስጤማውያን እና እሥራኤልን ደም የማፋሰስ ሁኔታ ዳግም የሚያድሰው ይሆናል።
በዓለም አገራት ላይ በቀጥታም ይሁን በእጅ አዙር የተፅዕኖ ብትሯን በማሳረፍ ተሰሚ ለሆነችው አሜሪካ ሌላው ጦስ እንደሚሆን ተተንብዮአል። የአውሮፓ ኅብረት የአሜሪካን ውሳኔ ቅር መሰኘቱ የአሜሪካን የተሰሚነት እና የኃያልነቷ ግስጋሴ መክሸፍ ምልክት እንደሚሆን ዘገባው አስፍሯል። የተባበሩት መንግሥታት የውሳኔ ሃሳብንም ከዚሁ ጋር ተያይዞ ያለው ቅቡልነት ከአሜሪካ የኃይል ጥላ ስር የማይወጣ እንደሆነ የትናንት በስቲያው ጉባኤ አመላካች እንደሆነ የዓለም መገናኛ ብዙኃን በተለያየ ሁኔታ ዘግበዋል፡፡

 ዳንኤል ዘነበ

ማህበራዊ ድረገፃችንን ይጎብኙ

 

            በኢትዮጵያ ውስጥ የተገነባው የመጀመሪያው ኦፐሬቲንግ ሲስተም ኢትዮኑክስ ስርጭት ላለፉት 8 ዓመታት (1999-2007 ..) በኢትዮጵያ ፕሬስ ድርጅት፣ በኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት ላለፍት 2 ዓመታት እንዲሁም በኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን ወርሃዊ ጋዜጣ ላይ ላለፈው 1 ዓመት በተግባር ተሞክሮ ሥራ ላይ ውሏል። ይህ ድረገጽ በኢትዮኑክስ ኦፐሬቲንግ ሲስተም ላይ ተገንብቶ የሚሰራ ነው።