ፕሬዚዳንቱና የሙስና ቅሌት Featured

10 Jul 2018
የማላዊ ፕሬዚዳንት ፒተር ሙታሪካ ፤ የማላዊ ፕሬዚዳንት ፒተር ሙታሪካ ፤

ሙስና መጠኑ ይለያይ እንጂ በየትኛውም ዓለም ይታያል፡፡ እያደጉ ባሉ የአፍሪካ አገራት ያለው ሙስና ግን መጠኑ ሰፊ ነው። በእነዚህ አገራትም ሙስና እጅግ ከመስፋፋቱ ባሻገር የሚፈጸምበት መንገድም እጅጉን ረቀቅ ወደ ማለት ተሸጋግሯል። በዚህም ምክንያት በየዓመቱ በሁሉም የአፍሪካ አገራት በሚባል ደረጃ እጅግ ከፍተኛ የሚሆን ገንዘብ በሙስና ይመዘበራል። አህጉሪቱም ለእነዚህ ሀገሮች ባለሥልጣናት እና ግብረ አበሮቻቸው ብቻ የፍስሃ ምድር ሆናለች ።
በየዓመቱ በየሀገራቱ ያለውን የሙስና መጠን ደረጃ የሚዘረዝር መረጃ ይፋ የሚያደርገው ትራንስፓረንሲ ኢንተርናሽናል የተባለው ተቋም፣ በአህጉሪቱ መጠነ ሰፊ የገንዘብ ምዝበራ እንደሚካሄድ ሲጠቁም ቆይቷል። በቅርቡ የወጡ መረጃዎችም አህጉሪቱ በየዓመቱ 50 ቢሊዮን ዶላር በሙስና እንደምትመዘበር አመላክተዋል።
ከዓለማችን ደሃ አገራት ግንባር ቀደም ላይ የተቀመጠችው አፍሪካዊቷ ማላዊም ሙስና ከተንሰራፋባቸው አገራት በቀዳሚነት ትጠቀሳለች። መረጃዎች እንደሚያመላክቱትም፣ የአገሪቱ ሰላሳ በመቶ የህዝብ ሀብት በሙስና ይዘረፋል። የመንግሥት ባለሥልጣናትም ዋነኛዎቹ የዝርፊያው ተዋናዮች ሆነው ይጠቀሳሉ።
በተለይ ከአራት ዓመት በፊት በዚህች ወደብ አልባዋ አገር የተንሰራፋው ሙስና የአገሪቱ ፕሬዚዳንት ጆይስ ባንዳ እና ከሰባ በላይ ባለሥልጣናት ስም በመቶ ሚሊዮኖች ከሚቆጠር የሀገሪቱ ገንዘብ ምዝበራ ጋር የተቆራኘና በዓለም አቀፍ ደረጃ መነጋገሪያ እስክመሆን የደረሰም ነበር። ሙስናው በርካታ የአገሪቱ ዜጎች አደባባይ እንዲወጡ ምክንያት ሆኗል።
በአገሪቱ ከሰሞኑ የተሰማው የሙስና ቅሌት ዜና ደግሞ ብዙዎችን ያስገረመና ከአራት ዓመት በፊት ከነበረው ጋር የተመሳሰለ ሆኗል። ዜናው የአገሪቱን የወቅቱ ፕሬዚዳንት ፒተር ሙታሪካን ስም ከተግባሩ ጋር በማቆራኘቱም ይበልጥ አነጋጋሪ ሆኗል። የሙስና ቅሌቱ ለአገሪቱ የፖሊስ ኃይል የምግብ አቅርቦት በሚል ከወጣ ጨረታ ጋር ተያይዞ የተፈጸመ ነው ተብሏል።
የሙስና ቅሌት የሚመረምረውን የአገሪቱ የፀረ ሙስና ቢሮ ዋቢ በማድረግ መገናኛ ብዙኃኑ እንዳስነበቡት፤ ባለቤትነቱ የዛማር ካሪም የሆነና ፒነር ኢንቨስትመንት የተባለ ድርጅት ከሦስት ዓመት በፊት ለማላዊ ፖሊስ አገልግሎት ተቋም ምግብ ለማቅረብ ውል ይፈራረማል። የውሉ አጠቃላይ ዋጋም 2ነጥብ3 ቢሊዮን የአገሪቱ ገንዘብ ይተመናል። ስምምነቱም በፋይናንስ ዳይሬክተሩ ቦትማንና በድርጅቱ ባለቤት ዛማር ካሪም መካከል የተፈጸመ ሲሆን፤ በተጭበረበረ ፊርማ በተቀመረ ውል የታሰረ ነው፡፡ይሁንና የአቅርቦቱ ዋጋ ተመን ቀደም ሲል ከነበረው 2ነጥብ3 ቢሊዮን ወደ ሁለት ነጥብ ስምንት ከፍ እንዲል ይደረጋል።
ከቆይታዎች በኋላ የአቅራቢ ድርጅቱ ባለቤት 145 ሚሊዮን የአገሪቱ ገንዘብ አሊያም ሁለት መቶ ሺ ዶላር አገሪቱን በማስተዳደር ላይ በሚገኘው ዴሞክራሲያዊ እድገት ፓርቲ በእንግሊዝኛው ምህፃረ ቃል ዲፒፒ የሂሳብ ቁጥር እንዲገባ ይደረጋል።
የፓርቲው የባንክ ሂሳብ የሚንቀሳቀሰው በፕሬዚዳንቱ መሆኑን ዋቢ በማድረግ በርካታ ወገኖች በስምምነቱ ላይ በተፈፀመ ሻጥር ፕሬዚዳንቱና ፓርቲያቸው የሙስና ፅዋ እንዲጎነጩ ሳይደረግ አልቀረም የሚል ጥርጣሬ እንዳደረባቸው እየገለጹ ናቸው፡፡ ጆይስ ባንዳን በመተካት እ ኤ ኤ በ2014 ወደ ሥልጣን የመጡት ፕሬዚዳንት ሙታሪካም ከሙስናው ቅሌት ጋር ተፋጠዋል።
ይሁንና ፕሬዚዳንቱም ሆኑ የድርጅቱ ባለቤት በዚህ የሙስና ተግባር ውስጥ እጃቸው እንደሌለ በመግለጽ ከደሙ ንፁህ ነኝ እያሉ ናቸው፡፡ ፕሬዚዳንት ሙታሪካ ውንጀላውን በቀጣዩ ምርጫ ለሚያደርጉት ዘመቻ ስማቸውን ለማጥፋት ሆን ተብሎ የተሸረበ ሴራ መሆኑን እየገለጹ ይገኛሉ። «የግል ጥቅምን የማሳደድ ሰው አይደለሁም፤ ከወርሃዊ ደመወዜ 40በመቶውን ብቻ ነው የምቀበለው፤ ቀሪው ወደ መንግሥት ካዝና እንዲገባ አድርጌያለሁ» ሲሉም ተደምጠዋል።
ወቅቱ ምርጫ ለማካሄድ የተቃረበበት መሆኑን በመጥቀስም፣ ተቃዋሚ ፓርቲዎች የአገሪቱን ህዝብ አመኔታ ለማግኘት ያቀዱት ሴራ ነው ማለታቸውን ሮይተርስ አስነብቧል። የድርጅቱ ባለቤትም ቢሆን ኮንትራቱን ያገኙት በህጋዊ መንገድ መሆኑን በማስረዳት አንድም ወንጀል አለመፈፀማቸውን እየተናገሩ ናቸው ።
የፕሬዚዳንቱ ቃል አቀባይ በበላቸው ፕሬዚዳንቱን ፖለቲካዊ ጥቅምን ለማግኘትና የፓርቲውንና የፕሬዚዳንቱን ስም ለማጥፋት የተጠነሰሰ ሴራ ነው ብሎውታል። የፓርቲው የባንክ ሂሳብ ቁጥር ለገቢ ማሰባሰቢያ ተግባር የተከፈተ መሆኑንም ተናግረዋል።
አንዳንዶች በአንፃሩ «በእርግጥ ይህ የሂሳብ ቁጥር የተከፈተው ከሦስት ዓመት በፊት ነው፤ ፓርቲው ከተለያዩ አካላት እርዳታ የሚቀበለው በዚህ ሂሳብ ቁጥር አማካይነት ነው፤ ይሁንና የአገሪቱ ህግ ማንኛውም የፖለቲካ ፓርቲ ከህዝብም ሆነ ከግል ኩባንያ እርዳታ መቀበል እንደሌለበት ያስቀምጣል፤ ይህ ለገቢ ማሰባሰቢያ ነው የተባለ የሂሳብ ቁጥርም ህግን የጣሰና ለዝርፊያ እንዲመች የተቀመረ ነው» ሲሉ ተደምጠዋል።
ሙስናውን ያጋለጠው የአገሪቱ ፀረ ሙስና ቢሮም ወንጀሉን በመመርመር ላይ መሆኑና ሙሉ መረጃውን ለማውጣት እንደሚቸገር አስታውቌል። ይሁንና የአገሪቱ ፀረ ሙስና ኮሚሽን የትኛው ህግ እንደ ተሻረ ለመግለጽ አልፈቀደም። በፓርቲውና በግለሰቡ መካከል ያለውን ግንኙነትም ይፋ አላደረገም። በፕሬዚዳንቱና በሌሎች ተዋናዮች መካከል ስላለው ግንኙነትም ምንም አልተነፈሰም። የሙስናው ቅሌት ዜና ግን መላ ማላዊያንን በእጅጉ አስቆጥቷል።
በፕሬዚዳንቱ ላይ ከፍተኛ ትችትና ተቃውሞ እየተሰነዘረባቸው ይገኛል። ፕሬዚዳንቱ ተግባሩን ስለመፈፀማቸው እርግጠኛ መሆናቸውን በመግለጽ በርካታ ወገኖች ፕሬዚዳንቱ እምነታቸውን አጉድለዋልና ከሥልጣናቸው ባስቸኳይ ይልቀቁ የሚል ጥያቄም እያቀረቡ እንደሚገኙ ተጠቁሟል፡፡እነዚህ ወገኖች ይህንንም በአስራ አምስት ቀናት ውስጥ ፕሬዚዳንቱ እንዲፈፅሙ ቀነ ቀጥሮ በመስጠት ይህ ካልሆነ ለተቃውሞ አደባባይ ከመውጣት የሚያግዳቸው አንድም ኃይል እንደማይኖር እያሳወቁ መሆናቸውን አስገንዝበዋል።
አንዳንድ የሲቪል ማህበራትም ፕሬዚዳንቱ የጉዞ ማዕቀብ እንዲጣልባቸው እስከመጠየቅ ደርሰዋል። አገራትም ይህን በማድረግ ለሙስና ምንም አይነት ቦታ እንደሌላቸው አቋማቸውን ማሳየት እንደሚኖርባቸው ገልጸዋል።
የተቃዋሚ ፓርቲው የኤም ሲፒ መሪ ላዛሩስ ቻክዋራም፤ የፕሬዚዳንቱ አስተዳደር በሙስና መቆሸሹን ደጋግመው ሲገልፁ እንደነበር በማስታወስ፤ ተግባሩ በአገሪቱ ፕሬዚዳንት ሳይቀር እንደሚፈፀም ማወቅ ከተቻለ ፕሬዚዳንቱ ሥልጣናቸውን እንዲያስረክቡ በማድረግ በአስቸኳይ ምርጫ ማካሄድ እንደሚያስፈልግ ይጠቁማሉ።
በርካታ ወገኖች የፀረ ሙስና ቢሮው ሙሉ መረጃውን ለመስጠት ያልፈለገው በጫና ሳይሆን የአገሪቱ መንግሥት ተባባሪ በመሆኑ ነው ሲሉ ወንጅለውታል። የጸረ ሙስና ቢሮው በጉዳዩ ላይ የሚያደርገውን ትብብር ለማገዝ እንደሚሠሩ ማረጋገጣቸውን ሮይተርስ አስነብቧል።
ማላዊ 24 በዘገባው፤‹‹ፕሬዚዳንቱ ነፃ ነኝ ካሉ ፀረ ሙስና ቢሮው ደግሞ የሙስና ፍንጭ እንዳለ ካመላከተ በግልፅ መረዳት እንደሚቻለው ከሁለት አንዱ ትክክል መሆናቸውን ነው።›› ሲል ገልጾ፣ ከሁለት አንዳቸው ራሳቸውን ነፃ ማድረግ የግድ እንደሚላቸውም ጠቁሟል።
ፕሬዚዳንቱና የሙስና ቅሌት አገሪቱ በቀጣዩ ዓመት በምታካሂደው ምርጫ ላይ ጫና ማሳደር ጀምሯል። የሙስናው ቅሌት በርካታ ወገኖች ከወዲሁ ለፕሬዚዳንቱ ጀርባቸውን እንዲሰጡ አድርጓቸዋል። አንዳንዶች ደግሞ ከወዲሁ ከመፍረድ እውነታውን መጠበቅ ምርጫቸው አድርገዋል።
ፕሬዚዳንቱ ከወዲሁ ስማቸውን በማጥራት ውንጀላው ሐሰተኛ መሆኑን እስካላረጋገጡ የብዙዎችን እምነት እንደሚያጡ የሚጠቁሙም በርካታ ሆነዋል። ይህ ካልሆነና በሙስና የጎደፈ ስማቸውን ይዘው በምርጫው የሚፎካከሩ ከሆነ ውጤቱ አሉታዊ እንደሚሆንም እየጠቆሙ ይገኛሉ፡፡ራሳቸውን ነፃ ማድረግ ከቻሉ የአብዛኛውን ህዝብ አመኔታ እንደሚያገኙም ተመላክቷል።
ስድስት ተወዳዳሪዎች ለመፋለም ስማቸውን ባስመዘገቡበት በዚህ ምርጫ የቀድሞዋ ፕሬዚዳንት ጆሴ ባንዳ የፕሬዚዳንቱ ዋነኛ ተፎካካሪ መሆናቸው ታውቋል። ምክትል ፕሬዚዳንት የነበሩትና ስማቸው ከሙስና ጋር መዛመዱን ተከትሎ ከወራት በፊት በገዛ ፈቃዳቸው ራሳቸውን ከሥልጣን ያገለሉት ሳወሊስ ቺሊማ በምርጫው ትንቅንቅ ከፍተኛ ግምት ተሰጥቷቸዋል።

ታምራት ተስፋዬ

ማህበራዊ ድረገፃችንን ይጎብኙ

 

            በኢትዮጵያ ውስጥ የተገነባው የመጀመሪያው ኦፐሬቲንግ ሲስተም ኢትዮኑክስ ስርጭት ላለፉት 8 ዓመታት (1999-2007 ..) በኢትዮጵያ ፕሬስ ድርጅት፣ በኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት ላለፍት 2 ዓመታት እንዲሁም በኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን ወርሃዊ ጋዜጣ ላይ ላለፈው 1 ዓመት በተግባር ተሞክሮ ሥራ ላይ ውሏል። ይህ ድረገጽ በኢትዮኑክስ ኦፐሬቲንግ ሲስተም ላይ ተገንብቶ የሚሰራ ነው።