የኢትዮጵያና ኤርትራ ሠላም በዓለም መገናኛ ብዙኃን Featured

11 Jul 2018
ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ ከፕሬዚዳንት ኢሳያስ አፈወርቂ ጋር  በአስመራ፤ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ ከፕሬዚዳንት ኢሳያስ አፈወርቂ ጋር በአስመራ፤

በኢትዮጵያና ኤርትራ መካከል ከድንበር ጋር ተያይዞ እ አ አ ከ1998 እስከ 2000 የዘለቀው ጦርነት ከ70ሺ በላይ የሁለቱን አገራትን ዜጎች ህይወት ቀጥፏል። ጦርነቱ ቆሞም በሁለቱ ሀገሮች መካከል ላለፉት 17 ዓመታት ሰላምም ጦርነትም ሳይኖር ቆይቷል። በኢትዮጵያ በኩል በተለያየ ጊዜ ችግሩን ለመፍታት ፍላጎቱና ዝግጁነቱ ቢኖርም፣ ችግሩ መፍትሄ ሳያገኝ ሁለት አስርት አመታትን ዘልቋል።
የቀድሞው የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር አቶ ኃይለማርያም ደሳለኝ ከኤርትራ ጋር ከስምምነት ለመድረስ አስመራ ድርስ ሄደው ለመወያያት ዝግጁ መሆናቸውን ስልጣን በያዙበት ወቅት ቢያረጋግጡም ፣ይህ የጠቅላይ ሚኒስትሩ ምኞት ሳይሳካ እሳቸውን ስልጣኑን በገዛ ፈቃዳቸው ለቀዋል።
ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ ወደ ስልጣን ሲመጡም የኢትዮ-ኤርትራ ችግርን መፍታት አጀንዳቸው አድርገውታል። በአጭር ጊዜ ውስጥም ለውጥ መምጣት ጀምሯል። የአልጀርሱን ስምምነት ያለቅድመ ሁኔታ በመቀበልም ለኤርትራው ፕሬዚዳንት የሰላም ጥሪ አቅርበዋል፡፡ ይህ ጥሪያቸውም በፕሬዚዳንት ኢሳያስ በኩል ተቀባይነት አግኝቶ በቅድሚያ የኤርትራ ልኡካን ቡድን ወደ ኢትዮጽያ በመምጣት በሁለቱ ሀገሮች መካከል አዲስ የግንኙነት ምዕራፍ መከፈቱን ያበሰረ ጉብኝት አርጎ ወደ ሀገሩ መመለሱ ይታወቃል፡፡
ይህ የኢትዮ ኤርትራ ጉዳይ ሰሞኑን ደግሞ በጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ የአስመራ ጉብኝት የሰላምና የልማት ስምምነት በማድረግ መቋጫውን አግኝቷል፡፡ በሁለቱ አገራት መካከል የተደረሰው ይህ ስምምነት የሰሞኑ የአለም አቀፍ መገናኛ ብዙሃን አበይት ዜና ሆኗል፡፡
ዘ ግሎብ ኤንድ ሜይል ድረ ገጽ ኢትዮጵያና ኤርትራ በመሪዎች ደረጃ ያደረጉትን የሰላምና የልማት ስምምነት ከረጅም ዓመታት የጠለሸ ግንኙነት በኋላ የተደረገ ታሪካዊ ስምምነት ሲል በአግራሞት ዘግቧል።
በአፍሪካ ቀንድ ከፍተኛ የደም መፋሰስ የተከሰተበትን ይህ ጦርነት የአገራቱ መሪዎች መቋጫ አበጁለት ሲል ዋሽንግተን ታይምስም ዘግቧል። ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ ስልጣን በያዙ በመጀመሪያ ወር ላይ በሁለቱ አገራት መካከል ያለውን ችግር ለመፍታት ቃል መግባታቸውን ዘገባው አስታውሶ ፣ጠቅላይ ሚኒስትሩ ቃላቸውን ፈጸሙ ሲል ዘግቧል።
ጠቅላይ ሚኒስትሩ አስመራ ሲደርሱ በሺዎች የሚቆጠሩ ኤርትራውያን በዋና ዋና ጎዳናዎች ላይ ወጥተው የተሰማቸውን ደስታ በሲቃ ጭምር ሲገልጹ መታየታቸውን ጠቅሶ፣ይህም የኤርትራውያን የሰላም ፍላጎት ምን ያህል ጠንከራ መሆኑ ለመረዳት አያዳግትም ሲል ገልጿል፡፡ ሁለቱ አገራት በንግድ፣ በትራንስፖርትና በቴሌኮሚኒኬሽን እና በዲፕሎማሲ ያደረጉት ስምምነትም ወዳጅነታቸውን የሚያጠናክር መሆኑንም ዘግቧል።
ኤርትራ ነጻነቷን ለማግኘት የረጅም ጊዜ ጦርነት ማድርጓን ያስታወሰው ዘገባው፣ ከነፃነት በኋላ በኢትዮ-ኤርትራ ድንበር ውዝግብ የተነሳው የሁለት ዓመታት ደም አፋሳሽ ጦርነት በሁለቱም አገራት በኩል የበርካታ ዜጎችን ህይወት መቅጠፉን ጠቅሷል፡፡ ከጦርነቱ በኋላ አገራቱ ጦርነቱን ለማቆም የአልጀርሱን ስምምነት ቢያደርጉም ችግሩ ሊፈታ እንዳልቻለም ዘግቧል፡፡
ዘገባው እንዳመለከተው፤ ባለፈው ሚያዝያ ወር ወደ ስልጣን የመጡት ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ የፓርቲያቸው ስራ አስፈፃሚ የአልጀርሱን ስምምነት ሙሉ በሙሉ በመቀበል የአገራቱን ሰላም ለማረጋገጥ ወስኗል። የሰላም ስምምነቱንም አብዛኛው የኢትዮጵያ ህዝብ የሚደግፈው ቢሆንም ፣አንዳንድ የማህበረሰብ ክፍሎች ግን “ስምምነቱ መሬታችንና ማህበረሰባችንን ወደ ኤርትራ ቆርሶ የሚወስድ በመሆኑ ዳግም ሊታይ ይገባል” በማለት ሲቃወሙት ታይቷል።
ሁለቱ አገራትና የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የሰላም ስምምነቱን ደግፈውታል። የተባበሩት መንግስታት ድርጅት ዋና ጸሐፊ አንቶኒዮ ጉተሬስ በኢትዮጵያ ጉብኝት በማድረግ ላይ እንደሚገኙና ኢትዮጵያ በኤርትራ ላይ የተጣለው ማእቀብ እንዲነሳ ጥሪ ማቅረቧን ድረ ገጹ አትቷል፡፡
ኢትዮጵያና ኤርትራ በመካከላቸው የነበረውን ግጭት ለማቆም በይፋ የሰላም ስምምነት መፈራረማቸው በተለይ ቀጠናው በዓለም የሚታወቅበትን የአለመረጋጋትና የሰላም ዕጦት ለማስቀረት እንደሚጠቅም የዘገበው ደግሞ የዘ ኒው ዮርክ ታይምስ ድረገጽ ነው። እንደ ድረ ገጹ ዘገባ ፤ ስምምነቱ በቀይ ባህር በኩል በየመን ላለው የእርስ በእርስ ጦርነትም መፍትሄ ይዞ እንደሚመጣ አመላክቷል።
ኢትዮጵያና ኤርትራ መሪዎች የጦርነት ጊዜ አብቅቶ የሰላምና ወዳጅነት አዲስ ምዕራፍ መጀመራቸው በቀጣናው የሚታየውን የጦርነት ስጋት ለማስወገድ እንደሚጠቅምም አስታውቋል። ይህንን ተከትሎ ግብጽ የአገራቱ ስምምነት እንደምትደግፍና መልካም እርምጃም መሆኑን ገልጻለች፡፡
የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ አህመድ አስመራ ድረስ በመሄድ ከፕሬዚደንት ኢሳያስ አፈወርቂ ጋር የአገራቱን ደህንነትና መረጋጋት የሚያረጋግጥ አዲስ የሰላምና የወዳጅነት ምዕራፍ መጀመራቸውን የገለጹት የግብጽ የውጭ ጉዳይ ሚኒስትር በአፍሪካ በጦርነት ለሚታመሱ ለሁሉም አገራት አርአያ እንደሚሆንም አንስተዋል። አገራቸው ከኢትዮጵያ፣ ከኤርትራና ከሌሎች የአፍሪካ አገራት ጋር ያላት ግንኙነት የበለጠ አጠናክራ እንደምትቀጥልም አስታውቀዋል፡፡
የአውሮፓ ህብረት በበኩሉ ፤ኢትዮጵያና ኤርትራ በአገራቱ መካከል ለሃያ ዓመታት የቆየውን ጥላቻና ጦርነት በፍቅርና ወዳጅነት መቀየራቸው የምስራቅ አፍሪካ ቀጠናን ትብብርና መረጋጋት የሚያጠናክር ታሪካዊና ቆራጥነት የተሞላበት ለውጥ ነው ብሎታል፡፡
ኢትዮጵያና ኤርትራ ዘላቂ ወዳጅነት ይመሰርቱ ይሆን በሚለው የአልጀዚራ ዘገባ ደግሞ አገራቱ በመሪዎች ደረጃ የተደረገው ስምምነት በአፍሪካ ቀንድ በታሪክ ማህደር ሊሰነድ የሚገባ የመጀመሪያ ክስተት ነው ይላል፡፡ የኢትዮጵያ ጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ በአስመራ ያደረጉትን ጉብኝትም ታሪካዊ ብሎታል፡፡
አገራቱ መራራ ጦርነትን ያሳለፉበትና የሃያ ዓመታት የድንበር ግጭትን ዶክተር አብይ በውጭ ጉዳይ ፖሊሲያቸው ከኤርትራ ጋር ሰላም ለመመስረት ያደረጉት ጥረት በኤርትራው ፕሬዚዳንት ኢሳያስ አፈወርቂ ተቀባይነት አግኝቶ ፍሬያማ መሆኑን ያብራራል።
የሮይተርስ ድረ ገጽ በበኩሉ የኢትዮጵያ አየር መንገድ ወደ ኤርትራ መዲና አስመራ በረራውን እንደሚጀምር አስታውቆ የአየር መንገዱ በረራ መጀመር የአገራቱን መልካም ግንኙነት ያጠናከራል፤ የቀጠናውን ሰላም ለማረጋገጥ ከፍተኛ አሰተዋጾ ይኖረዋል። አየር መንገዱ በቢ787 አውሮፕላን ከሐምሌ 10 ቀን 2018 ዓ.ም ጀምሮ በረራ እንደሚጀምር የአየር መንገዱ ዋና ስራ አስፈፃሚ አቶ ተወልደ ገብረማሪያም ተናግረዋል።
የኢትዮ-ኤርትራ የሰላም ስምምነት ለአፍሪካ ቀንድ እንዲሁም መላው አፍሪካ የተስፋ ብርሃን ነው ያሉት የሩሲያው ጳጳስ ፖፕ ፍራንሲስ አገራቱ በወሰዱት መልካም የሰላም እርምጃ የበረራና የስልክ ግንኙነታቸውን ለመጀመር መዘጋጀታቸው ለሁለት አስርት ዓመታት የነበራቸውን ጥላቻና ጦርነት ማስቀረት የሚያስችል ተምሳሌት ነው ብለዋል።
በሁለቱም አገራት መካከል የነበረው አለመስማማት ቀጣናው የተቃውሞ ማእከል አድርጎ አቆይቶታል። ኢትዮጵያና የሶማሊያ መንግስት ኤርትራ አሸባሪውን ቡድን ትደግፍ ነበር ሲልም ቢቢሲ ዘግቧል።
የሰላም ስምምነቱ ዋንጫ ለጠቅላይ ሚኒስትር ዶክተር አብይ እንደሚገባ የገለጸው ዘገባው ወደ መሪነት ከመጡ ከሚያዝያ ወር ጀምሮ በኢትዮጵያ የነበረውን የአስቸኳይ ጊዜ አዋጅ እንዲነሳ፣ ፖለቲካዊ እስረኞች እንዲለቀቁ እንዲሁም በመንግስት እጅ የሚገኙ የልማት ድርጅቶች በከፊልና በሙሉ ለግል ባለሃብቶች እንዲዘዋወሩ ማድረጋቸውንና ለሃያ ዓመታት የዘለቀውን የአገራቱን ግጭት ወደ ሰላምና ወዳጅነት እንዲሻገር ማድረጋቸውን ያትታል።

በሪሁ ፍትዊ

ማህበራዊ ድረገፃችንን ይጎብኙ

 

            በኢትዮጵያ ውስጥ የተገነባው የመጀመሪያው ኦፐሬቲንግ ሲስተም ኢትዮኑክስ ስርጭት ላለፉት 8 ዓመታት (1999-2007 ..) በኢትዮጵያ ፕሬስ ድርጅት፣ በኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት ላለፍት 2 ዓመታት እንዲሁም በኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን ወርሃዊ ጋዜጣ ላይ ላለፈው 1 ዓመት በተግባር ተሞክሮ ሥራ ላይ ውሏል። ይህ ድረገጽ በኢትዮኑክስ ኦፐሬቲንግ ሲስተም ላይ ተገንብቶ የሚሰራ ነው።