የጥጥ ልማቱ ወደኋላ፤ የጨርቃጨርቅ ኢንዱስትሪው ወደፊት Featured

ኢትዮጵያ ለጥጥ ልማት የሚውል ሰፋፊ እና ምቹ የሆነ መሬት አላት፡፡ የሚገኘው ምርትም የሀገር ውስጥ ጨርቃጨርቅ ፋብሪካዎችን የግብአት ፍላጎት ማሟላት ያስችላል፡፡ በመሆኑም ለጥጥ ልማት የሚውለው መሬት ከጎረቤት ሀገሮች ጋር ሲነፃፀር የተሻለ በሚባል ደረጃ ላይ እንድትገኝ አድርጓል፡፡ በአሁኑ ወቅት የጥጥ ልማቱ በስድት ክልሎች እየተከናወነ ሲሆን፤ ከፍተኛ ቁጥር ያላቸው አርሶ አደሮችና ባለሀብቶች ተሳታፊ ናቸው፡፡
ዘርፉ ከምርት ጀምሮ በጨርቃጨርቅ ፋብሪካ የእሴት ሰንሰለት ውስጥ ከ150ሺ በላይ ለሚሆኑ ዜጎች የሥራ ዕድል ይፈጥራል፡፡ በሀገሪቷ በመገንባት ላይ ያሉት የኢንዱስትሪ ፓርኮች ደግሞ 60 በመቶ የሚሆነው ግብአታቸው ጥጥ በመሆኑ ዕድሉ ከዚህ በላይ የሰፋ ይሆናል፡፡ የጥጥ ልማቱና ኢንዱስትሪው ተመጋጋቢ ሆነው እንዲዘልቁ በጥጥ ልማትና መዳመጥ ያለው ማነቆ ከወዲሁ ካልተፈታ በኢንዱስትሪ መር ሽግግሩ ላይ አሉታዊ ተጽዕኖ እንዳይኖረው ስጋት አሳድሯል፡፡ በ2006/2007 ዓ.ም የምርት ዘመን በሀገሪቱ የጥጥ ምርት ሽፋን 98 ሺ ሄክታር ሲሆን፤ በአሁኑ ጊዜ ወደ 60 ሄክታር ወርዷል፡፡ በምርት ዘመኑ የተዳመጠ ጥጥ ከነበረበት 68ሺ ቶን ወደ 42 ሺ በማሽቆልቆሉ ነው ስጋቱን የፈጠረው፡፡
በቤንሻንጉል ጉሙዝ ክልል አንድ ሺ 295 ሄክታር የጥጥ ማልሚያ መሬት ያላቸው ኢንጂነር ጌታሁን ሁሴን እንደነገሩን በአሁኑ ጊዜ በጥጥ ልማት መሸፈን የቻሉት ስድስት መቶውን ብቻ ነው፡፡ እርሳቸው እንዳሉት የተሻሻለ ምርጥ ዘር፣ መሬቱን መልሶ ለማልማት በቂ የሆነ የማዳበ ሪያና የፀረተባይ መድሃኒት አቅርቦት አለመኖር፣በአገልግሎት ላይ ያሉት የጥጥ መዳመጫዎች አለመ ዘመን፣ የፋይናንስና የኢንቨስትመንት ማበረታቻ ድጋፍ አለማግኘትና ሌሎችም ተያያዥ ጉዳዮች የዘርፉ ማነቆዎች በመሆናቸው ያላቸውን መሬት ሙሉ በሙሉ ለመጠቀም አልቻሉም፡፡
የጋምቤላ አግሮ ኢንዱስትሪ ኃላፊነቱ የተወሰነ የግል ማህበር ዋና ሥራ አስኪያጅ አቶ ተወልደ ገብረግዚአብሔር በዘርፉ ያለውን ማነቆ በምሬት ይገልጻሉ፡፡ በተለይ በዘር ወቅት የፀረተባይ መድኃኒት አቅርቦት አለመኖር ፈታኝ ሆኖባቸዋል፡፡ መድኃኒቱ ቢገኝም ጥራቱ የተጓደለና ጥቅም ላይ የማይውል ይሆናል፡፡የተሻሻለና በቂ ዘር፣የመድኃኒትና አስፈላጊ ግብአቶች እንዲሁም የፋይናንስ ድጋፍ በሌለበት ስለምርት ማሳደግ ማሰብ እንደሚያዳግት ይገልጻሉ፡፡ የጥጥ ልማቱ ከመንግሥት ዘርፈብዙ ድጋፎችን እንደሚፈልግም ተናግረዋል፡፡
የጥጥ አምራቾች ማህበር የዘላቂነት መርህ አስተባባሪ አቶ ብርሃኑ ወልዴ እንደተናገሩት ምርታማ ነቱ ላይ ትኩረት ባለመሰጠቱ ዕድገቱ አዝጋሚ ነው፡፡ በአሁኑ ጊዜ ልማቱ በመከናወን ላይ ያለው ከ25 ዓመታት በፊት በነበረ የጥጥ ዝርያ ነው፡፡ ማነቆዎችን ለይቶ በወቅቱ የመፍትሄ አቅጣጫዎችን አለማስቀመ ጥና የመፍትሄ አቅጣጫዎችም አለመተግበ ራቸው ችግሩን አባብሶታል፡፡
ምርቶቻቸውን የሚቀበሉ ፋብሪካዎችም ችግሮ ቹን ይጋራሉ፡፡ የአልመዳ ጨርቃጨርቅ ፋበሪካ ዋና ሥራ አስኪያጅ አቶ ተክለማርያም ተስፉ ፋብሪካቸው በጥራት መጓደልና በቂ አቅርቦት ባለማግኘት የምርት መስተጓጎል እንዳስከተለባቸውና በወጪ ንግዳቸው ላይም ተፅእኖ እንዳስከተለና የገበያ ዋጋ በአጭር ጊዜ ውስጥ መለዋወጥም ፈተና እንደሆነባቸው ፣ አምራቹና አገልግሎት ፈላጊው ተቀራርበው በውይይት ችግሮቻቸውን ለመፍታት ያለው ባህል ደካማ መሆን ለዘርፉ ማነቆ መሆናቸውን ያስረዳሉ፡፡
ችግሩ በዘርፉ ላይ የሚገኙትን በልማቱ ላይ እንዳይቆዩ እና ተስፋም እንዲቆርጡ እያደረጋቸው ቢሆንም የኢትዮጵያ ጥጥ አምራቾች ማህበር ሰብሳቢ ሼህ የሱፍ ኡመር በማህበሩ በኩል የሚፈታውን መፍትሄ በመስጠት፣ ከአቅሙ በላይ የሆነውን ደግሞ ከመንግሥት ጋር በመሆን እየተሠራ እንደሚገኝና ባለፈው በጀት ዓመትም በስፋት በመሠራቱ ተስፋ ማሰቆረጥ ደረጃ ላይ የደረሰ ነገር አለመኖሩን አመልክ ተዋል፡፡ የተነሱት የዘርፉ ማነቆዎች አፋጣኝ መፍትሄ እንደሚያስፈልጋቸውና አቀናጅቶ መሥራት ላይ ያለውን ድክመት መፍታት እንደሚገባም ገልጸዋል፡፡
በቅድመ እርሻና ከእርሻ በኋላ በጥጥ ልማቱ ቦታ በመገኘት በሙያና በአቅም ግንባታ ድጋፍ በመስ ጠት ላይ የሚገኘው የኢትዮጵያ ጨርቃጨርቅ ኢንዱስትሪ ልማት ኢኒስቲትዩት ዘርፉ የሚመራበት ስትራተጂ አለመኖር ለችግሮቹ መባባስ ምክንያት እንደሆነ ካለፉ ተሞክሮዎች ለይቶ ዘላቂ የሆነ መፍትሄ ለመስጠት የ15 ዓመት የጥጥ ልማት ስትራቴጂ አስጠንቷል፡፡
የኢንስቲትዩቱ ዋና ዳይሬክተር አቶ ስለሺ ለማ በአጭር፣በመካከለኛና በረጅም ጊዜ የሚፈቱ 12ያህል የዘርፉን ማነቆዎች መለየታቸውን ገልጸዋል፡፡ በሥራ ዘርፉ ላይ የሚገኙት በሙሉ አቅማቸው በማምረት እያደገ ያለውን የጨርቃጨርቅ ኢንዱስትሪ እንዲመ ግቡ ቅድመ ሁኔታዎች መመቻቸታቸውንም ተናግረ ዋል፡፡
ኢንዱስትሪ ሚኒስቴርም ዘርፉን በቅንጅት ለመደገፍ የተደረገው ጥረት አናሳ እንደነበር በግምገማው መለየቱን በሚኒስቴሩ የጨርቃጨርቅና አልባሳት ኢንዱስትሪ ጥናት ክትትል ድጋፍ ዳይሬክተር አቶ ዘሪሁን አበበ ገልጸው፤ ከውጭ ምንዛሬ፣ ከፕሮጀክት ፋይናንስ ድጋፍና ለአደጋ ጊዜ የኢንሹ ራንስ ሽፋን ካለመኖር ጋር ተያይዞ የሚቀርበውን ቅሬታ ለመፍታት ከሚመለከታቸው አካላት ጋር ሚኒስቴሩ በውይይት ላይ መሆኑን አስረድተዋል፡፡

ዜና ትንታኔ
ለምለም ምንግሥቱ

ማህበራዊ ድረገፃችንን ይጎብኙ

 

            በኢትዮጵያ ውስጥ የተገነባው የመጀመሪያው ኦፐሬቲንግ ሲስተም ኢትዮኑክስ ስርጭት ላለፉት 8 ዓመታት (1999-2007 ..) በኢትዮጵያ ፕሬስ ድርጅት፣ በኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት ላለፍት 2 ዓመታት እንዲሁም በኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን ወርሃዊ ጋዜጣ ላይ ላለፈው 1 ዓመት በተግባር ተሞክሮ ሥራ ላይ ውሏል። ይህ ድረገጽ በኢትዮኑክስ ኦፐሬቲንግ ሲስተም ላይ ተገንብቶ የሚሰራ ነው።