የቤት ለእምቦሳ ቱሩፋቱ Featured

08 Mar 2018
በአዲስ አበባ  52 ሺ 500 የጋራ መኖሪያ ቤቶች ለሴቶች ተላልፈዋል፤ በአዲስ አበባ 52 ሺ 500 የጋራ መኖሪያ ቤቶች ለሴቶች ተላልፈዋል፤ ፎቶ- ከዶክመንት

ያለፉት 18 ዓመታት ለወይዘሮ እመቤት ስንሻው ቀላል የሚባሉ አልነበሩም፡፡ በእነዚህ ዓመታት በግለሰብ ቤት ተከራይተው ብዙ ስቃይን አይተዋል፡፡ ዛሬ መለስ ብለው እያስታወሱት ‹‹ በአከራዮች የደረሰብኝ በደል ተቆጥሮ አያልቅም» ይላሉ፡፡ በእርግዝናም ሆነ በወሊድ ወቅት፤ ውሃ አፈሰሳችሁ፣ ብዙ ቆጠረ፣ እንግዶች በዙ የሚሉ ወቀሳዎች ይበዙባቸው ነበር፡፡ ይባስ ብሎም ምክንያታዊ ያልሆነ ድንገተኛ የኪራይ ጭማሪ ተከትሎ ቤት እስከማስለቀቅ የደረሰ በደል አሳልፈዋል፡፡
«ከሁሉም በላይ ያዘንኩበትና የማልረሳው አጋጣሚ በአዲስ ዓመት ዋዜማ ያለምንም ማስጠንቀቂያ ሳልዘጋጅ 'ቤቱን ስለምንፈልገው ልቀቂ!' ተብዬ በአውዳመት ልጆቼን ያንከራተትኩበትን ጊዜ ነው» ይላሉ፡፡ ይሄም ፈጣሪያቸውን እስከማማረር አድርሷቸዋል፡፡ ይሁንና ከሁለት ዓመት በፊት በተላለፈው የጋራ መኖሪያ ቤት ዕጣ ዕድለኛ ሆነው ከተከራይነት ወደ ቤት ባለቤትነት ተሸጋግረዋል፡፡ እናም እርሳቸውም ሆኑ ቤተሰቦቻቸው ከጫና መገላገላቸውን ይገልጻሉ፡፡
ወይዘሮ እመቤት የደረሳቸው ባለ ሁለት መኝታ ክፍል ቤት ስምንት ሺ ብር እንደሚከራይ ቢሰሙም ከኪራይ የሚገኘው ገቢ ሳያጓጓቸው በራሳቸው ቤት መኖር ከጀመሩ ከራርመዋል፡፡ ምክንያቱም በተከራይነት ያዩትን መከራ ደግመው ማየትን አይሹም፡፡ «ልዩነቱ የሰማይና የምድር ያህል ነው›› በማለት ልዩነቱን የሚገልጹት ወይዘሮዋ፤ በተለይም ነፃነትን በማጎናፀፍ በኩል የሚያበረክተው አስተዋጽኦ የጎላ ነው፡፡
ባለፉት ሁለት አስርት ዓመታት መንግሥት የሴቶችን ሁለንተናዊ ተሳትፎና ተጠቃሚነት ለማረጋገጥ ቁርጠኛ እርምጃዎችን ወስዷል፡፡ በተለይም በ1987 ዓ.ም በጸደቀው የኢፌዴሪ ህገ-መንግሥት፤ ሴቶች በአገሪቱ ማህበራዊና ኢኮኖሚያዊ ጉዳዮች ላይ እኩል ተሳትፎ እንዲኖራቸው፤ ተቋማዊና መዋቅራዊ አሠራሮችን ለመዘርጋት በር የከፈተ ነው፡፡ ሴቶች በአገሪቱ ማናቸውም ጉዳዮች ላይ ያላቸውን እኩል ተሳታፊነትም አረጋግጧል፡፡ በተለይም አንቀጽ 25 ጾታን መሰረት ያደረገ ማግለል በህግ ፊት ተቀባይነት እንደማይኖረው ‹‹ሁሉም ሰዎች በህግ ፊት እኩል ናቸው በመካከላቸውም ማንኛውም ዓይነት ልዩነት ሳይደረግ በህግ እኩል ጥበቃ ይደረግላቸዋል...» በማለት ያስቀምጣል፡፡ በተጨማሪም ‹‹የሴቶችን እኩል ኢኮኖሚያዊ ተጠቃሚነት የሚደነግገው አንቀጽ 35 ደግሞ የሥራ ቅጥርና የመሬት ባለቤትነትን ጨምሮ በሌሎች ኢኮኖሚያዊ ጉዳዮች ሴቶች ከወንዶች ጋር እኩል መብት እንዳላቸው በሰፊው ያትታል፡፡
ይሄን ድንጋጌ በተግባር ከሚተረጉሙ ማሳያዎች መካከል ደግሞ ልክ እንደ ወይዘሮ እመቤት ሁሉ በርካታ ሴቶችን የቤት ባለቤትነት ማንሳት ይቻላል፡፡ መንግሥት ለሴቶች ልዩ ተጠቃሚነት በማመቻቸት የቤት ባለቤት ማድረጉ ከሚሰጠው ኢኮኖሚያዊ ጠቀሜታ ባሻገር በሴቷ ላይ ይደርስ የነበረው ማህበራዊ ቀውስን በመቀነስ ረገድ የማይናቅ ሚና እየተጫወተ መሆኑን ይጠቁማሉ፡፡
የሴቶችን ተጠቃሚነት ለማሳደግና ያለባቸውን የኑሮ ጫና ለማቃለል በመንግሥት እየተሠሩ ካሉ ሥራዎች መካከል የጋራ መኖሪያ ቤቶች በልዩ ኮታ ማለት በዕጣ ከሚተላለፈው ከ70 በመቶ ድርሻ በተጨማሪ 30 በመቶውን የሚሆነው ሴቶች ተጠቃሚ እንዲሆኑ ተድረጓል፡፡ ከዚህ አኳያ ከ1997 ዓ.ም ጀምሮ ለህዝብ ከተላለፉት 237 ሺ ቤቶች ውስጥ 54 በመቶ በአዲስ አበባ፤ በክልሎች ደግሞ 37 በመቶ ሴቶች ተጠቃሚ ሆነዋል፡፡
በተለይም በአዲስ አበባ በ11 ዙሮች ከተላለፈው 175 ሺ ቤቶች ውስጥ 52 ሺ500 ቤት የሚሆነው ለሴቶች ነው የደረሰው፡፡ በተመሰሳይ በ2009 በጀት ዓመት ለተጠቃሚዎች በተለላፈው በ40/60 የጋራ መኖሪያ ቤት መርሐ ግብር ከ972 ቤቶች ውስጥ 425 የሚሆነው ለሴቶች መድረሱን መረጃው ያመለክታል፡፡
በተመሳሳይ መንግሥት በአገሪቱ የሴቶች ፖለቲካዊ ተሳትፎ እንዲያድግ በርካታ ሥራዎችን በመሥራቱ በየዘርፉ የሴቶች ውሳኔ ሰጪነት ከፍተኛ እድገት አሳይቷል። በ1987 ዓ.ም ሁለት በመቶ ብቻ የነበረው የሴት ፓርላማ አባላት ቁጥር በ2007 ዓ.ም ምርጫ ማግስት ቁጥራቸውን ከ38 በመቶ በላይ አሳድጎታል። ይሄ መሻሻል በክልል ምክር ቤቶችም በስፋት ተስተውሏል፡፡
ሕብረተሰቡ በሴቶች ላይ አሁንም ድረስ ሙሉ ለሙሉ ያልተወገደውን ኋላቀር አስተሳሰብ ለመቅረፍ የአስተምህሮና አመለካከትን የመቀየር እንዲሁም ሴቶች የራሳቸው የኢኮኖሚ ምንጭ እንዲኖራቸው ከማድረግ አኳያ ረጅም ርቀት መጓዝ ተችሏል። ሴቶች በአገሪቱ በሚካሄዱ የተለያዩ የልማት፣ የዴሞክራሲ ስርዓት ግንባታና የመልካም አስተዳደር እንቅስቃሴዎችም ግንባር ቀደም ተሳታፊና እኩል ተጠቃሚ እንዲሆኑ በማድረግም አበረታች ውጤቶች ተመዝግበዋል።
ወይዘሮ ዘውድነሽ ብርሃኑ «መንግሥት ለሴቶች በሠራው ሥራ አንዷ ተጠቃሚ እኔ ነኝ» በማለት የበርካታ ሴቶችን ምስክርነት ይጋራሉ፡፡ እርሳቸውም የሁለት ልጆች እናት ሲሆኑ ባለቤታቸውን በሞት በመነጠቃቸው ምንም ዓይነት የገቢ ምንጭ አልነበራቸውም፡፡ በመሆኑም ልጆቻቸውን ይዘው ከሰው ቤት ተጠግተው ነው የኖሩት፡፡ በየሰው ቤት እየተዘዋወሩ በልብስ ማጠብና አሻሮ በመቁላት በሚያገኙት ሽርፍራፊ ሳንቲም የዕለት ጉርሳቸውን ከመሸፈን ባለፈ ልጆቻቸውን ለማስተማር እንኳን አልቻሉም ነበር፡፡
ችግራቸውን የተረዱ በጎ አድራጊ ሰዎችና ዘመዶች ድጋፍ ያደርጉላቸው እንደነበር ይገልጻሉ፡፡ ባስጠጓቸው ግለሰቦች አነሳሽነት እንደቀልድ የተመዘገቡት የኮንዶሚኒየም ቤት መርሐግብር ዓመታትን ቆጥሮ በአስረኛው ዙር ባለዕድል አድርጓቸዋል፡፡ «አሁንም ድረስ እውነት እውነት አይመስለኝም» ይላሉ፡፡ ምክንያታቸውም፤ እንደእርሳቸው ያለ ምስኪን ሰው እስከ ህይወቱ መጨረሻም ቢሆን የቤት ባለቤት ይሆናል የሚል ግምት አልነበራቸውም፡፡
«በአንዳንድ ዘመዶች ድጋፍና በማገኛት 10 እና 20 ብር እየቆጠብኩና እቁብ በመጣል ቅድመ ክፍያዬን ለመክፈል ችያለሁ» የሚሉት ወይዘሮ ዘውድነሽ፤ በአሁኑ ወቅት በዕጣ የደረሳቸውን ቤት በማከራየት ቋሚ የገቢ ምንጭ ማግኘት ችለዋል፡፡ ይህም ልጆቻቸውን ለማስተማርና የተሻለ ቤት ተከራይተው ለመኖር እየደጎማቸው መሆኑን ይጠቁማሉ፡፡
ሴቶችን የቤት ባለንብረት ለማድረግ ተግባራዊ ተደርጎ እየተሠራበት ካሉ መርሐግብሮች አንዱ በህብረት ሥራ ማህበራት አካኝነት መሬት ሰጥቶ ራሳቸው ቤት እንዲገነቡ ማድረግ ነው፡፡ በዚህም መሠረት በአሁኑ ወቅት በሁሉም ክልሎች ከ17 ሺ በላይ ማህበራት ተደራጅተው 331 ሺ ለሚሆኑ ሴቶች መሬት በማቅረብ ተጠቃሚ ሆነዋል፡፡
በየካ አባዶ ኮንዶሚኒየም ቤት ተጠቃሚ የሆኑት ወይዘሮ ብዙወርቅ ዳንኤል፤ መንግሥት የሴቶችን ኢኮኖሚ ተጠቃሚነት ለማሳደግ እየሠራ ያለውን ሥራ ያደንቃሉ፡፡ ሴት የንብረትና የሀብት ተካፋይ እንዳትሆን እንደባህል ስር የሰደደ የአመለካከት ችግር ባለባት አገር ውስጥ በጥቂት ዓመታት ብቻ በርካቶችን ተጠቃሚ ማድረግ መቻሉ የሚያበረታታ ነው፡፡
ከ26 ዓመታት በላይ በኪራይ ቤት መኖራቸውን የሚያነሱት ወይዘሮ ብዙነሽ፤ የኮንዶሚኒየም ቤት ዘመናዊ የአኗኗር ዘይቤን በማስለመድ ረገድ የማይናቅ አስተዋፅኦ አበርክቷል፡፡ «በግለሰቦች ቤት ውሃና መብራት እንደልብ መጠቀም ስለማንችል የምናበስለው በከሰል አልያም ደግሞ በጋዝ ምድጃ ነበር፡፡ ይህም ጊዜና ጉልበትን የሚወስድ በመሆኑ በተለይም ለሴቶች ከፍተኛ ጫና ይፈጥርብናል፡፡ በአሁኑ ወቅት ግን ሁሉንም ሥራ በኤሌክትሮኒክስ ዕቃዎች በመሆኑ ድካምና ጊዜያችንን ቀንሶልናል፤ ወጪውንም በመታደግ ረገድ የተሻለ ነው» ይላሉ፡፡
በተጨማሪም ከፍሳሽ አወጋገድ ጋር ተያይዞ በግለሰብ ቤቶች በሚኖሩበት ጊዜ ከጎረቤት ጋር ግጭት ውስጥ ይገቡ ነበር፡፡ «እኛ የቱንም ያህል አካባቢያችንን ብናፀዳ ሌላው ግን ቆሻሻውን ደጃፉ ላይ የሚደፋ በመሆኑ ሁልጊዜ አለመግባባቶች ይፈጠሩ ነበር፤ ፍሳሽንም ማስወገጃ ስፍራ ባለመኖሩም እንደጉንፋንና መሰል በሽታዎች በተደጋጋሚ ይይዙን ነበር» ይላሉ፡፡ በአሁኑ ወቅት ግን በሚኖሩበት የካ አባዶ አካባቢ አዲስ መንደር እንደመሆኑ ፅዱ፥ ከከተማ ግርግርና ጫጫታ የራቀ መሆኑ ጤናማና ሰላማዊ ኑሮ ለመኖር ዕድል ፈጥሮላቸዋል፡፡
ወይዘሮ ብዙነሽ የኮንዶሚኒየም ቤት ከደረሳቸው ወዲህ በግለሰብ ቤት ይኖሩ ከነበረው በተሻለ የማህበራዊ ህይወት መሳተፍ መቻላቸውን ይገልጻሉ፡፡ ከበርካታ ሰዎች ጋር እንዴት በፍቅር መኖር እንደሚቻል ተምረውበታል፡፡ «ከዚህ ቀደም አከራዮችን መፍራት ከሰላምታ ባሻገር ከየትኛው ጎረቤት ጋር የጠበቀ ግንኙነት መፍጠር አልሻም ነበር፡፡ አሁን ግን ያለምንም ጫና ከጎረቤቶቼ ጋር በሁሉም ማህበራዊ ህይወት እየተሳተፍኩ ነው» ይላሉ፡፡ በአሁኑ ወቅት ከጎረቤቶቻቸው ጋር እድርና ማህበር አቋቁመዋል፡፡ በየሳምንቱ እየተገናኙ ስለአካባቢያቸውና ስለአገር ጉዳይ ያወጋሉ፤ ይመካከራሉ፤ የተቸገረም ካለ ይደጋገፋሉ፡፡ ይህም የመንግሥት ልዩ ጥረት ውጤት እንደሆነ ያምናሉ፡፡
«የቤት ተጠቃሚ በመሆኔ ከፈጠሪ በታች መንግሥትን አመሰግናለው» የሚሉት ወይዘሮ ብዙነሽ፤ በቀጣይም በመንግሥት ሊሠራ ይገባል የሚሉትንም ሃሳብ ይጠቁማሉ፡፡ «መንግሥት ቤት ለሌላቸው ታሳቢ አድርጎ ይህንን መርሐ ግብር ቢያዘጋጅም ቁጥራቸው ቀላል የማይባሉ ሰዎች የመኖሪያ ቤት እያላቸው የደረሳቸው ናቸው፡፡ ስለሆነም መንግሥት ቤት የሌላቸውን አጣርቶ በትክክል መስጠት ይኖርበታል›› ይላሉ፡፡ በሌላ በኩልም ከሚበሉት ቆጥበው ዕጣቸውን ለዓመታት እየጠበቁ ያሉ በርካታ ሴቶችንም የኑሮ ጫና ለመቀነስ የተጀመሩ ቤቶችን ግንባታ በማጠናቀቅ ማስተላለፍ እንደሚገባውም ነው ያስገነዘቡት፡፡
የሴቶችን በዓል በየዓመቱ ከማክበር ባለፈ መንግሥት በህገመንግሥቱ በተደገገው መሰረት የሴቶችን ተሳትፎና ተጠቃሚነት ለማሳደግ ተጨማሪ ሥራዎችን መሥራት ይገባል፡፡ መላው ህብረተሰብም የመንግሥትን ጥረት በመደገፍ ከሴቶች ጎን መቆም ይገባዋል፡፡

በማህሌት አብዱል 

የስኬት አንደበት

ከስኬታማዎቹ መንደር ወደ ጋሞ ጎፋ ዞን አርባምንጭ ዙሪያ ወረዳ ጫኖ ዶርጋ ቀበሌ ልውሰዳችሁ፡፡ በዚህ ቀበሌ ውስጥ «ለምለም የጫኖ ዶርጋ ሴቶች ካሳቫ ማቀነባበሪያ መሠረታዊ ኅብረት ሥራ ማህበር›› ይገኛል፡፡ ማህበሩ ሲቋቋም ዓላማ አድርጎ የተነሳው በአካባቢው የሚለማውን የካሳቫ ተክል እሴት በመጨመር ለአባላት የተሻለ ገበያ በመፍጠር ተጠቃሚ ማድረግ ነው፡፡
ማህበሩ የዛሬ አምስት ዓመት ሲመሰረት ዓላማውን ደግፈው ከቤታቸው የወጡት ሴቶች ሃያ ብቻ ነበሩ፡፡ በአሁኑ ጊዜ ማህበሩን በአመራርነት በማገልገል ላይ የሚገኙት ወይዘሮ ንግሥት ማሞ አንዷ ናቸው፡፡ ስድስት ልጆች ወልደው ሲያሳድጉ ከቤት ወጥተው አያወቁም፡፡ ሰፊ ቤተሰብ ይዘው በዓመት በሚሰበስቡት የግብርና ውጤት ኑሯቸውን መምራት ለእርሳቸው ከባድ ነበር፡፡ የለምለም የጫኖ ዶርጋ ሴቶች ካሳቫ ማቀነባበሪያ መሠረታዊ ኅብረት ሥራ ማህበር አባል ከሆኑ ወዲህ ግን የኢኮኖሚ ተጠቃሚነታቸው ጨምሯል፡፡
ስድስት ልጆቻቸውን ያስተምራሉ፡፡ የቤት አያያዛቸውን፣ አመጋገባቸውን፣ ንፅሕና አጠባበቃቸውን በመቀየር ዘመናዊ ኑሮ ለመኖር ጥረት እያደረጉ ይገኛሉ፡፡ የባለቤታቸውንም እጅ አይጠብቁም፡፡ ከማሳቸው ከሚሰበስቡት ካሳቫ ተክል ሽያጭና ከማህበራቸው የትርፍ ክፍፍል የሚያገኙትን ገንዘብ ለሚፈልጉት አገልግሎት ለማዋል በመቻላቸውም በራስ ገቢ መተዳደርንና ማዘዝን ተለማመደዋል፡፡ በአካባቢውም በማህበር ተደራጅቶ ሥራ መፍጠር የተለመደ ባለመሆኑ እንደርሳቸው በኑሮ ችግር ውስጥ የሚገኙ ብዙ ሴቶችም የኢኮኖሚ አቅማቸውን እየገነቡ ይገኛሉ፡፡
የአካባቢያቸውን ሴቶች በማደራጀት የኢኮኖሚ ተጠቃሚ ያደረጋቸውን የጃፓን ዓለምአቀፍ ተራድኦ ድርጅት (ጃይካ)ን ያመሰግናሉ፡፡ እርሳቸው እንዳሉት ጃይካ ስለ ማህበር አደረጃጀት ግንዛቤ በመፍጠር፣ የካሳቫ ተክልን በማቀነባበር ዙሪያ ስልጠና ሰጥቶና አደራጅቶ ወደሥራ እንዲገቡ አስፈላጊውን ድጋፍ አድርጎላቸዋል፡፡ ወይዘሮ ንግሥት የአመራርነት ሚናም መወጣት የቻሉት በማህበር በመደራጀታቸው እንደሆነም ይገልጻሉ፡፡ አስተዳደርን እየተለማመዱ፣ የእወቀት አድማሳቸውን እያሰፉ፣ የኢኮኖሚ አቅማቸውንም እየገነቡ በለውጥ ውስጥ መሆናቸው አስደስቷቸዋል፡፡
ገቢ ሊያሳድግ በሚችል ነገር ላይ ለመሰማራት መንገድ ባለመኖሩ ለዓመታት በችግር ላይ የቆዩትን ሴቶች ወደኋላ ሲያሰቡ ይቆጫሉ፡፡ «አሁንም አረፈደም» የሚሉት ወይዘሮ ንግሥት በአሁኑ ጊዜ የካሳቫ ተክል በኩንታል ሽያጩ እስከ ስምንት መቶ ብር ደርሷል፡፡ ቀደም ሲል ሦስት መቶና ከዚያ በታች ነበር፡፡ የአካባቢው ሴቶች ጠንክረው ካመረቱና የማህበሩ አባልም ሆነው ከተንቀሳቀሱ ውጤታማ እንደሚሆኑም መክረዋል፡፡
በአካባቢያቸው ሴቶችን ተጠቃሚ የሚያደርግ ማህበር ሊቋቋም መሆኑን በሰሙ ጊዜ ግንባር ቀደም አባል መሆናቸውን የሚናገሩት ወይዘሮ አበበች ዓለሙም እንዳጫወቱን የሚተዳደሩት በግብርና ሥራ ነው፡፡ በዓመት ከሚደረሰው የግብርና ውጤት በስተቀር ሌላ ገቢ አልነበራቸውም፡፡ በዓመት የሚያገኙት የግብርና ምርት ለቀለብ ውሎ፣ ከላዩ ላይ ተሸጦ ፍላጎት አያሟላም፡፡ ኑሮን ለመለወጥ ደግሞ አይታሰብም፡፡
ከማሳቸው የሰበሰቡትን ካሳቫ ለማህበራቸው በመሸጥ፣ ከማህበራቸውም የትርፍ ክፍፍል በማግኘታቸው በኑሯቸው ላይ ለውጥ ማምጣት ጀምረዋል፡፡ ቤተሰባቸው ጥቂት መሆኑ ደግሞ ኑሯቸው ላይ ፈጣን ለውጥ ለማምጣት አልተቸገሩም፡፡ ከማጀት መውጣታቸው የተለያዩ አማራጮችን ለማየት ዕድል አግኝተዋል፡፡ ለመለወጥ ያላቸው አስተሳሰብም ከፍ ብሏል፡፡ ይሄ ሁሉ የመጣው በማህበር በመደራጀታቸው እንደሆነ ይገልጻሉ፡፡ ማህበራቸው አቅሙን እያሳደገ ሲሄድ ደግሞ እርሳቸውም ገቢያቸው እንደሚያድግና የበለጠ እንደሚለወጡም ተስፋ አድርገዋል፡፡
የማህበሩ መቋቋም የተለያዩ ጥቅሞችን አስገኝቷል፡፡ የካሳቫ ተክል ቶሎ የሚበላሽ በመሆኑ ተቀቅሎ ለምግብነት የሚውለው በጣም ጥቂቱ ብቻ ነበር፡፡ በአብዛኛው የሚውለው ለከብት መኖ ነው፡፡ መቀነባበሩ በተፈለገ ጊዜ ለመመገብ አስችሏል፡፡ ገቢ እየተገኘበት በመሆኑም ካሳቫን በወቅቱ ሰብስቦ ጥቅም ላይ እንዲውል ማድረግም በአካባቢው ተለምዷል፡፡ የአካባቢው ነዋሪዎች ለማህበሩ በማቅረብ ገቢ እያገኙ ነው፡፡ አባላት ምርታቸውን ለማህበሩ በመሸጥ፣ በአባልነታቸው ደግሞ ማህበሩ አቀነባበሮ ከሚሸጠው ትርፍ በማግኘት ተጠቃሚነታቸው የላቀ ሆኗል፡፡
እንዲህ ስለውጤታቸው ያጫወቱን ለምለም የጫኖ ዶርጋ ሴቶች ካሳቫ ማቀነባበሪያ መሠረታዊ ኅብረት ሥራ ማህበር አባላት ተቀቅሎ ለምግብነት የሚውለውን የካሳቫ ተክል አቀነባብሮ በዱቄት መልክ በማዘጋጀት ለገበያ በማቅረብ ገቢ ማግኘት እንደሚቻል ስልጠና ሲሰጣቸው «እስኪ እንየው» በሚል ስሜት ነበር ስልጠናውን የወሰዱት፡፡ ቀቅለው የሚመገቡት ካዛቫ ዱቄት ይሆናል ብለውም አልገመቱም፡፡ ስልጠናውን ወስደው በተግባር ያዩት አባላቱ ካሳቫ ብቻውንም ሆነ ከሌላ የእህል ዘር ጋር አደባልቆ በማዘጋጀት ገንፎ፣ ቂጣ፣ ዳቦ እንጀራ እያደረጉ መመገብ እንደሚቻል በተግባር አረጋግጠዋል፡፡ በገበያ ላይ ተፈላጊ ሆኖ ገንዘብ እያስገኘላቸው ነው፡፡
የለምለም የጫኖ ዶርጋ ሴቶች ካሳቫ ማቀነባበሪያ መሠረታዊ ኅብረት ሥራ ማህበር ሰብሳቢ ወይዘሮ ንግሥት እንደነገሩን፤ ማህበሩ የማቀነባበሪያ ፋብሪካ ከመክፈት ጎን ለጎንም ማህበሩን ሊያሳድግ በሚችል የተለያዩ የገቢ ማስገኛ መስኮች ላይ ለመሰማራት አቅዷል፡፡ የማህበር አባላት ቁጥርን ለመጨመርም ግንዛቤ በመፍጠር የተጠናከረ ሥራ ለመሥራት ተዘጋጅቷል፡፡ ማህበሩ እንዲያድግና የሴቶችም ተጠቃሚነት እንዲጎለብት የደቡብ ክልል አስተዳደር የሥራ ቦታ በመስጠትና በተለያዩ ድጋፎች ከጎናቸው እንዲሆን ጠይቀዋል፡፡ ማህበሩ በአሁኑ ጊዜ 20ሺ 543 ብር የሚገመት ተንቀሳቃሽ ንብረት፣ ቋሚ ደግሞ 89ሺ 687ብር አፍርቷል፡፡
ማለዳ ከእንቅልፏ ተነስታ በእርሻና በማጀት ውስጥ በሥራ ስትማስን የምትውለው የገጠሯ ሴት ለራሷም ሆነ ለቤተሰቧ የኑሮ ለውጥ ሊያመጣላት የሚችል በአደባባይ ስለመኖሩ ለማወቅ ዕድሉ የላትም፡፡ ነግቶ ሲመሽ በተመሳሳይ ሥራና የኑሮ ጫና ውስጥ የምትገኘው የገጠሯ ሴት አጋጣሚውን አግኝታ በጫና ውስጥ አልፋ ለስኬት ስትበቃ ማየት ያስደስታል፡፡ አርአያነቷም ሌሎችን ያነቃቃል፡፡
እንዲህ በስኬት የለውጥ ጎዳና ላይ ለመድረስ በአገሪቷ አምስት ነጥብ ሁለት ሚሊዮን ሴቶች በህብረት ሥራ ማህበር ተደራጅተው በእንቅስቃሴ ላይ መሆናቸውን ከፌዴራል ህብረት ሥራ ኤጀንሲ ያገኘነው መረጃ ያመለክታል፡፡ ከወንዶች ጋር የተደራጁ ቢሆኑም አብዛኞቹ አባላት ሴቶች ናቸው፡፡ የአቅም ግንባታ አግኝተው በመደራጀት ውጤታማ ሊያደርጋቸው በሚችል የሥራ መስክ ላይ እንዲሰማሩ ኤጀንሲው መንግሥታዊና መንግሥታዊ ካልሆኑ እንደ ጃይካ ካሉ ተቋማት ጋር በጋራ እየሠራ ይገኛል፡፡
በኤጀንሲው የሥርዓተ ፆታ ክፍል አስተባባሪ ወይዘሮ ሐመልማል ክብሬ እንደነገሩን፤ የሴቶች የኢኮኖሚ ተጠቃሚነት በህብረት ሥራ አዋጅ ፖሊሲና ስትራተጅ ውስጥ ተካቶ እየተሠራ ሲሆን፣ ሴቶችን በተለየ ሁኔታ ተጠቃሚ የሚያደርግ አዲስ መመሪያና ደንብ ተዘጋጅቷል፡፡ አዋጁ ቀደም ሲል የነበረ ቢሆንም፣ የሴቶች የአመራርነት ሚና እንዲጎለብት አስገዳጅ የሆነ መመሪያና ደንብ ስላልነበረው አዲስ ማውጣት አስፈልጓል፡፡
መመሪያና ደንቡ ሴቶች በማህበር ውስጥ በየደረጃው ባለው የሥራ መዋቅር ላይ የአመራርነት ሚናቸው ከፍ እንዲል ያስገድዳል፡፡ ብቻቸውን ተደራጅተው የበለጠ ለመጠናከር ለሚፈልጉም ምቹ ሁኔታ ይፈጥርላቸዋል፡፡ በሁለተኛው የእድገትና ትራንስፎርሜሽን የእቅድ ዘመን የማህበር አባላትን ከ30 ነጥብ 6 በመቶ ወደ 50 በመቶ ማድረስ፣ ሴት የማህበር አመራሮችን ደግሞ 30 በመቶ ለማድረስ ግብ ተይዞ እየተሠራ ነው፡፡
ወይዘሮ ሐመልማል እንዳሉት፤ ሴቶች በማህበር እንዲደራጁ ብቻ ሳይሆን፤ የቁጠባ ባህል አዳበረው የተሻለ የሥራ ዕድል በመፍጠር የኢኮኖሚ አቅማቸውን እንዲገነቡ ይበረታታሉ፡፡ በብድርና ቁጠባ ተጠቅመው በተለያየ የሥራ ዘርፍ የተሰማሩትን ምርጥ ተሞክሮ ያላቸውን መድረክ በመፍጠር፣ምርትና አገልግሎ ቶቻቸውን በኤግዚቢሽንና ባዛር እንዲያቀርቡ ሁኔታዎችን በማመቻቸትና የማበረታቻ ሽልማት በመስጠት ጠንክረው እንዲሠሩ ይበረታታሉ፡፡ ተሞክሮን የማስፋት ሥራም ጎን ለጎን ይከናወናል፡፡ ምርጥ ተሞክሮ ያላቸው ሴቶችን የማበረታታቱ ተግባር አምና በደቡብ፣ በአማራ፣ በኦሮሚያና በሐረሪ ተከናውኗል፡፡ በየዓመቱ ሰኔ ወር ላይ በሚከበረው በዓለም አቀፍ የህብረት ሥራ ማህበር ቀን ላይ በሚከናወነው የእውቅና ሥነሥርዓት ላይ በብድርና ቁጠባ ገንዘብ ተጠቅመው በተለያዩ ኢንቨስትመንት ዘርፎች ላይ የተሰማሩና ከፍተኛ ሀብት ያፈሩ ሴቶችን ማግኘት መቻሉን ነግረውናል፡፡
የሴቶችን ሁለንተናዊ ተሳትፎ ለማጎልበት በአገር ደረጃ የተለያዩ ሥራዎች ተሠርተዋል፡፡የኢኮኖሚ አቅማቸውን ለማሳደግ በማህበር፣ በጥቃቅንና አነስተኛ በተለያዩ አደረጃጀቶች በህብረት ሆነው ሠርተው እንዲለወጡ፣በስልጠና በማብቃት፣የገንዘብ ብድርና ቁጠባ በማመቻቸት የተከናወኑት ተግባራት ይጠቀሳሉ፡፡
በፖለቲካው ዘርፍም በአገሪቷ በአምስት ዙሮች በተካሄዱ ምርጫዎች በመጀመሪያው የምርጫ ዘመን ምክርቤት የገቡት ሴቶች ቁጥር ወደ 13 አካባቢ ነበር፡፡ በአምስተኛው ዙር የምርጫ ዘመን ደግሞ ቁጥራቸው 212 ደርሷል፡፡ በቁጥር ከመነጋገር ባለፈ የህዝብ ውክልና ይዘው ወደ ምክርቤቱ የገቡ ሴቶች በምክርቤቱ በሚተላለፉ ውሳኔዎች ውስጥ ተጽኖ ፈጣሪ ሆነው ሚናቸውን በመወጣትና በአጠቃላይ ስለተሳትፏቸው መነጋገር ላይ ደርሰዋል፡፡
በህይወት ፍልስፍናቸው፣ በታታሪነታቸው፣ በመንፈሰ ጠንካራነታቸው፣ በንግግር አዋቂነታቸው፣ በሥራ ትጋታቸው፣ በአመራር ብቃታቸው፣ በአዛኝነታቸውና በለጋስነታቸው የሚታወቁና በስብዕናቸውም የሚያስቀኑ ሴቶች ቢኖሩም የሚገኙት በመብራት ተፈልገው ነው፡፡ ከህብረተሰቡ ግማሽ ያህል የሆኑት ሴቶች አብዛኞቹ በማህበራዊና በፖለቲካ ውስጥ ያላቸው ተሳትፎ አነስተኛ ነው፡፡የኢኮኖሚ ጥያቄያቸው ያልተፈታላቸውም ጥቂት አይደሉም፡፡

በለምለም መንግሥቱ 

ማህበራዊ ድረገፃችንን ይጎብኙ

 

            በኢትዮጵያ ውስጥ የተገነባው የመጀመሪያው ኦፐሬቲንግ ሲስተም ኢትዮኑክስ ስርጭት ላለፉት 8 ዓመታት (1999-2007 ..) በኢትዮጵያ ፕሬስ ድርጅት፣ በኢትዮጵያ ዜና አገልግሎት ላለፍት 2 ዓመታት እንዲሁም በኢትዮጵያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለሥልጣን ወርሃዊ ጋዜጣ ላይ ላለፈው 1 ዓመት በተግባር ተሞክሮ ሥራ ላይ ውሏል። ይህ ድረገጽ በኢትዮኑክስ ኦፐሬቲንግ ሲስተም ላይ ተገንብቶ የሚሰራ ነው።