Yakka naannessa baala sammuu adoochuufi murtii manneen murtii Featured

06 Oct 2017

Seerri adabbii yakkamaa waa'ee baala sammuu adoochuu oggaa ibsu, baala sammuu adoochu qabatanii argamuun, bakkaa bakkatti naannessuun ykn omishuun seeraan akka nama gaafachiisuufi kan gochoota kanneenirratti hirmaatus ta'e walta'u adabbiin seera adabbii yakkamaa keeyyata 525 (1) irratti hundaa'ee adabbii akka irratti darbu tuma.

Barreeffamni maddawwan adda addaarraa qindeeffanne kunis kanumarratti kan bu'uureffateedha. Seera adabbii yakkamaa RFDI asumaan haa ilaallu.

Keeyyata 525 irratti hayyama seera qabeessa malee ykn ajaja ogeessa fayyaa ifa ta'e otoo hinqabaatiin norkotikii ykn saayikootiraapikii summaa'aa, fayyaa namaa miidhu ykn baalawwan fayyina namaatiif balaafamoo ta'an, wahiyyoowwan (elementoota), qorichoota ykn omishoota kan biqilche, omishe, qopheessee kenne, fudhate ykn gurgure hidhaa waggaa 10 hincaalleefi qarshii kuma 200 adabama jedha. Asirratti seerri adabbii yakkamaa baalichaa oggaa ibsu, "Summaa'aa"fi "Kan nama fajachu" jechuuni.

Dhimma dubbisaa jirru kanaan walqabatee tibbana mana murtii olaanaa federaalaatti dhaddachiwwan ramaddii Lidataafi Araadaa murtiiwwan kennan ilaalla.

Haaluma kanaan manni murtichaa murtii adabbii lammiilee biyya alaa (Naayijeeriyaa) sadiirratti jechuunis Chakawudii Kiristiyaan, Alosiyus Ayincheefi Asamaayis Ayinaay jedhamanirratti kan dabarse.

Abbaan alangaa federaalaa himata dhiyeesserratti akka ibsetti, lammiileen Naayijeeriyaa lamaan Caamsaa 17 bara 2009 galgala keessaa sa'aatii 3:00 oggaa ta'u, imala Biraazil, Saa'opoloorraa gara Naayijeeriyaa, Leegositti taasifamaa turerratti tiraanziitiidhaan oggaa buufata xiyyaaraa biyyoolessaa Booleetti sakatta'insi taasifamu garaafi boorsaa keessatti walumaagalatti kokeeyinii giraamii kuma sadiifi 860 qabatanii otoo naannessanii waan argamaniifi.

Lammii Naayijeeriyaa sadaffaanis tiraanziitiidhaan Biraazil, Saa'oppoloorraa kaatee gara Kiiliimaanjaarootti imalaa jirtu Caamsaa 20 bara 2009 galgala keessaa sa'aatii 3:00tti oggaa buufata xiyyaaraa biyyoolessaa Booleetti sakatta'iinsi taasifamuuf boorsaawwan shan qabatte keessatti baalli kaanaabisii giraamni kuma sagaliifi 200 waan irratti argameef adabamuunshii eerameera.

Kanaafuu manni murtichaa dhaddacha Waxabajjii 13 bara 2009 ooleen Chakawudii Kiristiyaan hidhaa cimaa waggaa sagaliitiin, Alosiyus Ayinchee ammoo hidhaa cimaa waggaa sagaliifi qarshii kuma 15 akkasumas Asamaayis Ayinaayin hidhaa cimaa waggaa sagaliifi ji'a lamaafi qarshii kuma 10 adabuunsaa ni yaadatama.

Oolmaa dhaddachaa walfakkaatuun adabamaan Abrahaam Shawaa jedhamu Caamsaa 25 bara 2008 tilmaamaan halkan keessaa naannawa sa'aatii 3:00tti Finfinnee, Kutaa Magaalaa Kolfee Qaraaniyoo bakka addaa Mammihiraan Safar jedhamutti otoo imalaa jiruu haala addaa agarsiiseen ija poolisoota naannawaatti argamanii keessa seena.

Miseensonni poolisii yakkaafi yakkamaa adamsanis haala Abrahaam waan shakkaniif qabanii sakatta'u. Kanaanis kiisiisaa keessaa baala kaanaabisii ulfinnisaa giraamii 277 ta'e argatu. Waa'ee baala kanaa qulqulleeffachuufis gara poolisii federaalaa damee qorannoo yakkaatti qorannoon foorinsikii akka taasifamuuf ergama.

Firiin qorannichaas baala kaanaabisii ta'uu mirkaneessa. Poolisiin adeemsa qorannoosaa qindeessee abbaa alangaa federaalaatti erga. Abbaan alangaas galmee qorannichaa ragaa ga'aa wajjin mana murtii federaalaa dhaddacha 8faf dhiyeessuun adeemsa falmiisaa ittifufa.

Dhaddachichis haala bitaa mirgaa dhaggeeffatee Ebla 13 murtii adabbii kenna. Abbaan alangaas gochichi balaa sukaneessaa hangamii akka qaqqabsiisu ibsuun murtiin kennamu cimaa akka ta'u gaafata.

Himatamtichis bulchaa maatii ta'uufi dargaggeessa amala gaarii qabu, kanaan dura gocha yakkaa kamuu raawwatee kan hinbeekne ta'uu ibsachuun adabbiin akka salphatuufiif kadhata.

Dhumarrattis dhaddachichi seera yakkaa RFDI keeyyata 32 keeyyata xiqqaa 1(a) 525 eeruun baala seera biyyattiitiin akka hin omishamne, hin naanneffamne, faayidaarra akka hin oolle kan dhorkame ta'uu ibsuudhaan, hidhaa cimaa waggaa tokkoofi qarshii 300n adabee galmee cufeera.

Galmee sadaffaatiin himatamaan Mahaammad Isaamaa jedhamuufi jiraataa Dubaay ta'e Ebla 7 bara 2009 galgala keessaa gara sa'aatii 2:00tti Finfinneerraa gara Dubaayitti imaluuf otoo jedhuu sakatta'iinsa taasifameen baala kaanaabisii giraamii 135 paantiisaa keessatti qabameera.

Dhimmicha kan hordofe Mana Murtii Olaanaa Federaalaatti, Dhaddachi Ramaddii Araadaas ragaa abbaa alangaa qorachuufi hir'isa adabbii dhiyaate yaada keessa galchuun Waxabajjii 27 bara 2009 hidhaa cimaa waggaa afuriifi qarshii kuma 10 adabeera.

Ta'us baalli sammuu adoochu summii qofa otoo hintaane qorichis kan irraa hojjetamuudha. Kanaafuu, seera adabbii yakkamaarratti gaalee, “hayyama seera qabeessa” otoo hinqabaatiin jedhu kan galeef.

Miidhaa baalli sammuu adoochu nama dhuunfaa, maatiifi hawaasarraan gahu sukanneessaa ta'uu kan hubatu waan ta'eef gocha iddoowwan hundatti bal'inaan baratamaa dhufe kana dhaabsisuuf wajjummaan socho'uufi ittisuun dirqama ta'a.

Charinnat Hundeessaatiin



Miidiyaa Hawaasummaarratti

 

Lakkooftuu dubbistootaa

0000619836
Har'a/TodayHar'a/Today3408
Kaleessa/YesterdayKaleessa/Yesterday2978
Torban kana/This_WeekTorban kana/This_Week25352
Torban darbe/This_MonthTorban darbe/This_Month66567
Guyyaa mara/All_DaysGuyyaa mara/All_Days619836

       The first Ethiopian Locally Developed Ethionux Operating System, that has been under trial since the last 8 years(2007-2015) in Ethiopian Press Agency, Ethiopian News Agency for the past 2 Years & Ethiopian Revenues And Customs Authority for the past 1 Years , has now become fully operational. This website is built up on the operating system of Ethionux.