Dhaabbilee dhuunfaafi wabii hawaasummaa

01 Dec 2017

Wabii hawaasummaa ummata hunda biraan ga'uudhaaf kutannoon siyaasaa murteessaa yemmuu ta'u, biyya tokko keessatti misooma hawaasummaa kamiyyuu mirkaneessuudhaafis wabiin hawaasummaa dursa kan dhufudha.

Dhalli namaa gaafa humna qabuuufi hojjachuu danda'u hojjatee yeroo umriinsaa gara jaarsummaafi waa hojjachuu dadhabuutti ce'e soorama isa barbaachisa. Namni warshaaleefi dhaabbilee garaa garaa keessatti osoo dalaguu hojirratti miidhaan irra ga'es wabii hawaasummaa barbaada.

Yeroo dheeraadhaaf hojjattoota mootummaa qofarratti rarra'ee hojjatamaa kan ture wabiin hawaasummaa, wayitii ammaa kana garuu hojjattoota dhaabbilee dhuunfaa birattis hojirra ooluunsaa hamma tokko waliin ga'iinsi akka dabalu taasiseera.

Haa ta'uu malee dhaabbilee dhuunfaa hunda barbaadanii galmeessuu irratti hanqinni jiraachuu Ejensiin Wabii Hawaasumnmaa Dhaabbilee Dhuunfaa ni ibsa.

Daarikterri ejensichaa Obbo Tsaggaayee Gabramika'el akka jedhanitti, ejensichi babal'inna wabii hawaasummaa dhaabbiilee dhuunfaa dabaluudhaaf hojjachaa jiraachu sagantaa qaamota dhimmichi ilaalu waliin marii torban darbe taa'amerratti duddataniiru. Raawwiin ejensichaa yeroorraa gara yerootti fooya'aa jiraachuufi kunis qaamota dhimmi ilaalu hunda waliin qindoomanii hojjachuufi galtee achirraa argamu bifa guutuu ta'een hojjitti hiikuun akka ta'e ibsu.

Dhaabbileen dhuunfaa gara daldalaafi hojiitti galan dabalaa jiraachuu eeranii, isaan hunda faana bu'anii galmeessuun walqabatee hanqinni ni mul'ata. Kunis keessumaa dhaabbileen daldalaa xixiqqoon bakka heddutti gara hojiitti waan galaniif isaan kana hunda faana bu'anii galmeessuun kan ulfaatu ta'uu dubbatu.

Sababa kanaanis dhaabbilee dhuunfaas ta'e hojjattoota dhaabbilee dhuunfaa keessa hojjatan hunda galmeessuun kan hin danda'amne ta'uusaafi yeroo ittaanutti garuu bifa gurmaa'aa ta'een raawwii gama kanaan jiru fooyyeessuudhaaf kan hojjatan ta'uu ibsu.

Dhaabbileen faddaaltotaafi ejensiiwwan qaama sadaffaadhaan hojiitti nama qacarsiisan hedduun bifa seera qabeessa ta'een faayida hojjattootni argachuu qaban kennaa kan hin jirre ta'uu kan himan immoo hirmaataa sagantichaa kan turan Obbo Asnaaqe Abaatee, hojjataa mindaansaa 3000 ta'e irraa soorama qofaadhaaf qarshii 800 irraa muraa jiraachuusaanii dubbatu.

Keessattuu ejensootni qaama sadaffaa ta'anii nama qacarsiisan kunniin hojiiwwan akka qulqullinaafi waardiyyaa waan ta'eef hojjattootni kunniin mirgasaanii kabajsiifachuudhaafi kan isaan rakkisu ta'uusaatiin, mootummaan lammiilee humnasaanii baasanii wabiin hawaasummaa bifa sirrii ta'een isaaniif hin kabajamne kanniiniif birmachuu akka qabu gaafatu.

Qaala'iinsa jiruu yeroorraa gara yerootti dabalaa jiruun wal qabatee namootni soorama bahan hedduun rakkoo hamaa keessa jiraachuu kan himan immoo, sooramarratti kan argaman Obbo Tasfaayee Yordaanos, jiruun yeroo isaan hojii irra turaniifi amma jiru tasumaa kan walin madaalle ta'uusaa ibsu.

Namni tokko hojii dhaabee soorma bahus battalumatti kaffaltiin sooramaa kan gadi hin lakkifamneef ta'uunsaas rakkoo gama biraa ta'uu kan himan Obbo Tasfaayeen, seerichi kan jedhu namni tokko ji'a kana hojii dhaabnaan ji'a ittaanutti kaffaltiin sooramaa akka kaffalamuuf kan heeyyamamu waan ta'eef, rakkooleen raawwachiistummaadhaan walqabatanii jiran kunniin hatattamaan furamuu kan qaban ta'uu dubbatu.

Ejensichi ji'oottan sadan darban qofatti dhaabbilee dhuunfaa irraa qarshii biiliyoona 1.6 walitti kan qabe yemmuu ta'u, kanarraayyis bu'aa qarshii miiliyoona 54 argateera.

Dhaabbilee kuma ja'aafi 92fi hojjattootni kuma 40fi 25 ta'an immoo ji'oota sadan darbanitti galmeeffamuusaanii ragaan ejensichaarraa argame ni mul'isa.

Walumaagalatti, waliin ga'iinsa wabii hawaasummaa dhaabbilee hunda keessatti mirkaneessuun hojii xiyyeeffannoo guddaa barbaaduudha.

Bayyanaa Ibraahimiin

Miidiyaa Hawaasummaarratti

 

Lakkooftuu dubbistootaa

0000803722
Har'a/TodayHar'a/Today1791
Kaleessa/YesterdayKaleessa/Yesterday3718
Torban kana/This_WeekTorban kana/This_Week6325
Torban darbe/This_MonthTorban darbe/This_Month43262
Guyyaa mara/All_DaysGuyyaa mara/All_Days803722

       The first Ethiopian Locally Developed Ethionux Operating System, that has been under trial since the last 8 years(2007-2015) in Ethiopian Press Agency, Ethiopian News Agency for the past 2 Years & Ethiopian Revenues And Customs Authority for the past 1 Years , has now become fully operational. This website is built up on the operating system of Ethionux.