Dorgommii qaxxaamura biyyaarratti hirmaannaa Itoophiyaa Featured

18 Feb 2017

Atileetota fiigicha qaxxaamura biyyaarratti hirmaatan calaluuf dorgommii adeemsifame

Faranjoonni “Kiroos Kaantirii”jedhu. Nu biratti ammoo dorgommii qaxxaamura biyyaa jedhamuun beekama. Dorgommiin qaxxaamura biyyaa fiigicha gosa atileetiksii keessaa baay'ee dadhabsiisaafi obsa kan gaafatuudha.

Dorgommichi tabbaafi irraangadee, hurufaafi marmaartii, corroqaafi bishaan ciisaa keessa utaaluun waan dorgomamuuf cimina qaamaafi qophii sammuu olaanaa barbaada. Garuu ispoortiin kun eessattiifi eenyuun akka jalqabamee beekamu baatus jaarraa 19fa keessa biyyaa Ingiliz, iddoo bashannanaatti waggaatti altokko wayita haara galfannaa adeemsifamaa turuusaa seenaan isaa ni mul'isa.

Haala kanaan suuta suuta biyyoota Awurooppaa keessatti babaldhachaa dhufuudhaan seeri ba'ee yeroo jalqabaaf Waldaa Atileetiksii Biyyooleessaa “IAAF”n gaggeefamuu kan jalqabe ALA bara 1973 irraa kaasee akka ture beekuun danda'ameera.

Bifa kanaan yeroo jalqabaaf kan adeemsifame Bitooteessa 17 bara 1973 Beeljiyeem, magaalaa Waareejitti yoo ta'u, hirmaattonnis biyyoota Awurooppaa qofa turan.

Itoophiyaan dorgommii qaxxaamura biyyaa addunyaa kanarratti kan hirmaatte waggoota jaha booddee dorgommii 9fa ALA Bara 1979 Ispeen, magaalaa Riiyaal Maadiriditti adeemsifameeni.

Dorgommii kanarratti atileetonni Itoophiyaa saddeeti hidhata ispoortii bifa magariisaa, keelloofi diimaa uffachuudhaan atileetota biyyoota biroo osoo of jidduu hingalchiin fiiguudhaa daawwattota dinqisiisaa turaniiru. Kanumarraa kan ka'e gaazexeessitoonni yeroo sana isaan hordofaa turan galaana magariisaa jechuun maqaa itti moggaasuun hanga ammaatti ittiin waamamaa jiru.

Itoophiyaan dorgommii kanarraatti hirmaachuu edda jalqabdee waggoota 37 lakkoofsisteetti. Waggootan kanneen keessatti atileetota buleeyyiin dhiiraafi dubaraan, akkasumas dargaggootaafi shamarraniin hirmaachuudhaan walumaagalatti meedaaliyaawwan 266 argatteetti.

Meedaaliyaawwan kanneen keessaa atileetota dhiiraa buleeyyii ta'aniin warqii 26, meetii 25fi nahaasa 23, dubartoota buleeyyii ta'aniin ammoo warqii 29, meetii 28fi nahaasa 24 dimshaashumatti meedaaliyaawwan 145 argachuu dandeetteetti. Dargaggoota dhiiraan warqii 22, meetii 32fi nahaasa 11, shamarraniin ammoo warqii 19, meetii 15fi nahaasa 12 ta'uu hubachuun danda'ameera.

Dorgommiin qaxxaamura biyyaa kun waggoottan 41f biyyoota adda addaatti adeemsifameera. Baranas yeroo 42fa ardii Afrikaatti qopheessummaa Ugaandaatiin magaalaa Kaampaalaatti ALA Bitootessa 27 bara 2017adeemsifama jedhamee eegama.

Itoophiyaanis dorgommii kanarratti atileetoota hirmaatan filuuf Dilbata darbe fiigicha qaxxaamura biyyaa Jaalmeedaa 34fa adeemsisteetti. Kunis, koorniyaa lameeniinuu atileetoota buleeyyiifi dargaggoota jidduutti gaggeeffameera.

Dorgommii kanarrattis kilaboota 50 irraa walumaagalatti atileetonni kuma 1fi 229 ta'an fiigicha kiiloo meetira adda addaatiin hirmaataniiru. Fiigicha kiiloo meetira 10 kan dhiirota buleeyyiin adeemsifameen Geetaanee Mollaa kilaba Raayyaa Ittisaarraa, Abaadii Haddis Naannoo Tigiraayirraafi Mogos Xi'umee Warshaa Simintoo Mosooboorraa 1fa hanga 3fa ba'uun mo'ataniiru.

Dubartoota buleeyyiin ammoo Dheeraa Diidaa Naannoo Oromiyaarraa, Balaayinash Oljirraa Baankii Daldalaa Itoophiyaarraa, Gabaayaanash Ayyaaleewu Raayyaa Ittisaarraa 1fa hanga 3fa ba'uun mo'ataniiru.

Gama biraanis fiigicha kiiloo meetira saddeetii kan dargaggootaa, dhiiraan Tafarraa Moosiisaa Oromiyaarraa, Salamoon Biragaa Ummatoota Kibbaarraa, Salamoon Birhaanuu Tiraansi Itoophiyaarraa 1fa hanga 3fa ba'uunsaanii beekameera.

Fiigicha kiiloo meetira jahaa shamarraniin adeemsifameen Latasanbat Gidaayi Tiraansi Itoophiyaarraa, Zeeyinaab Yimar Baankii Daldalaa Itoophiyaarraa, Hawwii Fayyisaa Raayyaa Ittisaarraa 1fa hanga 3fa ba'uu danda'aniiru.

Dorgommii walmakaa kiiloo meetira saddeeti adeemsifameen Naannoon Oromiyaa tokkoffaa, Manneen Sirreessaa Federaalaa lammaffaa, Baankiin Daldala Itoophiyaa sadaffaa ba'uun akkuma walduraa duuba jiranitti meedaaliyaa warqii, meetiifi nahaasa badhaafamaniiru.

Dorgommii kanaan atileetonni 1fa hanga 6fa ba'an meedaaliyaa malee badhaasa qarshii badhaafamuun isaanii beekameera.

Balballoomii Oduu

Tashoomaa Qadiidaatiin

 

 

 

 

 

 

 

 

Miidiyaa Hawaasummaarratti

 

Lakkooftuu dubbistootaa

0000273047
Har'a/TodayHar'a/Today412
Kaleessa/YesterdayKaleessa/Yesterday1220
Torban kana/This_WeekTorban kana/This_Week1632
Torban darbe/This_MonthTorban darbe/This_Month26500
Guyyaa mara/All_DaysGuyyaa mara/All_Days273047

       The first Ethiopian Locally Developed Ethionux Operating System, that has been under trial since the last 8 years(2007-2015) in Ethiopian Press Agency, Ethiopian News Agency for the past 2 Years & Ethiopian Revenues And Customs Authority for the past 1 Years , has now become fully operational. This website is built up on the operating system of Ethionux.